Je moeder loopt al dertig jaar dezelfde route naar de bakker. Maar laatst kwam ze pas na twee uur thuis, een beetje van slag, en ze wist zelf niet goed waar ze was geweest. Sindsdien kijk je vaker op de klok als ze weg is. Je wilt haar niet binnenhouden, maar je wilt ook niet de hele middag ongerust zijn.
Dan kom je al snel uit bij een GPS-tracker. Een klein apparaatje waarmee je kunt zien waar je ouder is, en waarmee je ouder zelf om hulp kan vragen. Het kan veel rust geven. Maar het is ook iets wat je samen moet willen, en niet elk apparaat past bij elke situatie.
Wanneer is een GPS-tracker zinvol?
Een tracker helpt vooral in de fase waarin je ouder nog goed zelf naar buiten gaat, maar soms de weg kwijtraakt. Denk aan iemand die nog boodschappen doet, wandelt of naar de kerk of de dagbesteding gaat, en een enkele keer niet meer weet hoe hij thuiskomt. Voor die mensen is het juist een manier om langer vrij te blijven bewegen. In plaats van de deur op slot, gaat er een apparaatje mee.
Gaat je ouder vooral 's nachts naar buiten, of loopt hij weg zonder jas of schoenen? Dan is een tracker alleen meestal niet genoeg. Bespreek dat dan met de huisarts of de casemanager dementie. Soms is er meer nodig, zoals een deursensor (lees ook over slim wonen) of extra zorg.
Welke soorten zijn er?
Een losse tracker. Een klein kastje voor in de jaszak, aan de sleutelbos of aan de rollator. Vaak met een SOS-knop waarmee je ouder jou kan bellen. Handig als je ouder altijd dezelfde jas of tas meeneemt. Minder handig als die thuis blijft hangen.
Een horloge met GPS. Je ouder draagt het gewoon om de pols, dus het gaat vanzelf mee. Veel modellen hebben ook een noodknop en soms een valdetectie. Let wel op: sommige mensen met dementie doen een onbekend horloge af. Een horloge dat lijkt op wat je ouder al droeg, werkt vaak beter.
Een personenalarm met GPS. Een alarmknop die ook buiten werkt, met een meldkamer of familie als opvolger. Als je ouder al een personenalarm heeft of nodig heeft, is dit vaak de logischste keuze. Je hebt dan één apparaat in plaats van twee.
Andere vormen. Er bestaan ook inlegzolen met GPS en zelfs een kompas dat de weg naar huis wijst. Die zijn minder bekend, maar kunnen uitkomst bieden voor iemand die niets om de pols of in de zak wil.
Waar let je op bij het kiezen?
Batterij. Hoe vaak moet hij aan de lader? Een tracker die leeg in de jaszak zit, helpt niemand. Kies liever een model dat een paar dagen meegaat en een seintje geeft als de batterij bijna leeg is. Spreek af wie het opladen in de gaten houdt.
Abonnement. Bijna elke tracker heeft een simkaart nodig, en dus een abonnement per maand. Kijk naar de totale kosten per jaar, niet alleen naar de prijs van het apparaat.
Veilige zone. Bij de meeste trackers stel je een gebied in, bijvoorbeeld de wijk. Gaat je ouder daarbuiten, dan krijg je een melding. Zo hoef je niet de hele dag op een kaartje te kijken.
Eenvoud voor je ouder. Eén grote knop is beter dan drie kleine. Hoe minder je ouder hoeft te doen, hoe groter de kans dat het werkt.
Wie krijgt de meldingen? Spreek met broers, zussen of buren af wie er reageert. Een melding waar niemand op let, geeft schijnveiligheid.
Eerst navragen: lenen of vergoeding
Kijk voordat je iets koopt of je ouder het via de gemeente kan krijgen. Een personenalarm, ook met GPS, valt soms onder de Wmo. De voorwaarden verschillen per gemeente. Vraag het na bij het Wmo-loket of via de casemanager dementie. Kijk ook in de aanvullende verzekering van je ouder: sommige zorgverzekeraars vergoeden een deel van alarmering. In ons artikel over het personenalarm lees je hoe dat werkt.
Bespreek het samen
Een tracker voelt voor de een als veiligheid en voor de ander als in de gaten gehouden worden. Begin daarom bij wat je ouder zelf belangrijk vindt. "Je wilt toch zelf naar de markt blijven gaan? Dit kastje zorgt dat we je kunnen vinden als het een keer misgaat." Dat werkt meestal beter dan "we willen weten waar je bent".
Leg uit wie er kan meekijken, en wanneer. Spreek af dat je niet zomaar de hele dag kijkt, maar alleen bij een melding of als je ouder later is dan afgesproken. En vraag het echt: wil je dit? Zolang je ouder dat zelf kan beslissen, is het zijn of haar keuze. Wordt dat moeilijker, bespreek het dan met de huisarts of de casemanager en met de rest van de familie.
Een paar kleine dingen die ook helpen
Zet de naam en het telefoonnummer van een contactpersoon in de jas of tas van je ouder. Onze gratis noodkaart is daar precies voor bedoeld. Zet in de telefoon van je ouder een contact met "ICE" voor de naam. En vertel de buren, de bakker en de mensen in de buurt dat je moeder soms de weg kwijtraakt. Vaak zijn zij de eersten die iets merken.
Tot slot
Een GPS-tracker lost niet alles op, maar kan je ouder wel langer de vrijheid geven om zelf de deur uit te gaan. En jou de rust om dat goed te vinden. Kies iets wat simpel is, wat je ouder echt meeneemt, en waarover jullie samen afspraken hebben gemaakt.