GPS-tracker bij beginnende dementie: wanneer helpt het, en wat kies je?
Je ouder gaat nog graag alleen de deur uit, maar raakte laatst de weg kwijt. Een GPS-tracker kan rust geven, voor je ouder en voor jou. Zo kies je er een die past, en zo bespreek je het met respect.
Je moeder loopt al dertig jaar dezelfde route naar de bakker. Maar laatst kwam ze pas na twee uur thuis, een beetje van slag, en ze wist zelf niet goed waar ze was geweest. Sindsdien kijk je vaker op de klok als ze weg is. Je wilt haar niet binnenhouden, maar je wilt ook niet de hele middag ongerust zijn.
Dan kom je al snel uit bij een GPS-tracker. Een klein apparaatje waarmee je kunt zien waar je ouder is, en waarmee je ouder zelf om hulp kan vragen. Het kan veel rust geven. Maar het is ook iets wat je samen moet willen, en niet elk apparaat past bij elke situatie.
Wanneer is een GPS-tracker zinvol?
Een tracker helpt vooral in de fase waarin je ouder nog goed zelf naar buiten gaat, maar soms de weg kwijtraakt. Denk aan iemand die nog boodschappen doet, wandelt of naar de kerk of de dagbesteding gaat, en een enkele keer niet meer weet hoe hij thuiskomt. Voor die mensen is het juist een manier om langer vrij te blijven bewegen. In plaats van de deur op slot, gaat er een apparaatje mee.
Gaat je ouder vooral 's nachts naar buiten, of loopt hij weg zonder jas of schoenen? Dan is een tracker alleen meestal niet genoeg. Bespreek dat dan met de huisarts of de casemanager dementie. Soms is er meer nodig, zoals een deursensor (lees ook over slim wonen) of extra zorg.
Welke soorten zijn er?
Een losse tracker. Een klein kastje voor in de jaszak, aan de sleutelbos of aan de rollator. Vaak met een SOS-knop waarmee je ouder jou kan bellen. Handig als je ouder altijd dezelfde jas of tas meeneemt. Minder handig als die thuis blijft hangen.
Een horloge met GPS. Je ouder draagt het gewoon om de pols, dus het gaat vanzelf mee. Veel modellen hebben ook een noodknop en soms een valdetectie. Let wel op: sommige mensen met dementie doen een onbekend horloge af. Een horloge dat lijkt op wat je ouder al droeg, werkt vaak beter.
Een personenalarm met GPS. Een alarmknop die ook buiten werkt, met een meldkamer of familie als opvolger. Als je ouder al een personenalarm heeft of nodig heeft, is dit vaak de logischste keuze. Je hebt dan één apparaat in plaats van twee.
Andere vormen. Er bestaan ook inlegzolen met GPS en zelfs een kompas dat de weg naar huis wijst. Die zijn minder bekend, maar kunnen uitkomst bieden voor iemand die niets om de pols of in de zak wil.
Waar let je op bij het kiezen?
Batterij. Hoe vaak moet hij aan de lader? Een tracker die leeg in de jaszak zit, helpt niemand. Kies liever een model dat een paar dagen meegaat en een seintje geeft als de batterij bijna leeg is. Spreek af wie het opladen in de gaten houdt.
Abonnement. Bijna elke tracker heeft een simkaart nodig, en dus een abonnement per maand. Kijk naar de totale kosten per jaar, niet alleen naar de prijs van het apparaat.
Veilige zone. Bij de meeste trackers stel je een gebied in, bijvoorbeeld de wijk. Gaat je ouder daarbuiten, dan krijg je een melding. Zo hoef je niet de hele dag op een kaartje te kijken.
Eenvoud voor je ouder. Eén grote knop is beter dan drie kleine. Hoe minder je ouder hoeft te doen, hoe groter de kans dat het werkt.
Wie krijgt de meldingen? Spreek met broers, zussen of buren af wie er reageert. Een melding waar niemand op let, geeft schijnveiligheid.
Eerst navragen: lenen of vergoeding
Kijk voordat je iets koopt of je ouder het via de gemeente kan krijgen. Een personenalarm, ook met GPS, valt soms onder de Wmo. De voorwaarden verschillen per gemeente. Vraag het na bij het Wmo-loket of via de casemanager dementie. Kijk ook in de aanvullende verzekering van je ouder: sommige zorgverzekeraars vergoeden een deel van alarmering. In ons artikel over het personenalarm lees je hoe dat werkt.
Bespreek het samen
Een tracker voelt voor de een als veiligheid en voor de ander als in de gaten gehouden worden. Begin daarom bij wat je ouder zelf belangrijk vindt. "Je wilt toch zelf naar de markt blijven gaan? Dit kastje zorgt dat we je kunnen vinden als het een keer misgaat." Dat werkt meestal beter dan "we willen weten waar je bent".
Leg uit wie er kan meekijken, en wanneer. Spreek af dat je niet zomaar de hele dag kijkt, maar alleen bij een melding of als je ouder later is dan afgesproken. En vraag het echt: wil je dit? Zolang je ouder dat zelf kan beslissen, is het zijn of haar keuze. Wordt dat moeilijker, bespreek het dan met de huisarts of de casemanager en met de rest van de familie.
Een paar kleine dingen die ook helpen
Zet de naam en het telefoonnummer van een contactpersoon in de jas of tas van je ouder. Onze gratis noodkaart is daar precies voor bedoeld. Zet in de telefoon van je ouder een contact met "ICE" voor de naam. En vertel de buren, de bakker en de mensen in de buurt dat je moeder soms de weg kwijtraakt. Vaak zijn zij de eersten die iets merken.
Tot slot
Een GPS-tracker lost niet alles op, maar kan je ouder wel langer de vrijheid geven om zelf de deur uit te gaan. En jou de rust om dat goed te vinden. Kies iets wat simpel is, wat je ouder echt meeneemt, en waarover jullie samen afspraken hebben gemaakt.
Slim wonen voor ouderen: licht, deurbel en sensoren
Licht dat vanzelf aangaat, een deurbel met camera of sensoren die een seintje geven. Wat slimme techniek kan doen voor je ouder, en waar je op let.
Je woont niet om de hoek, of je kunt niet elke dag even langs. Dan is het fijn als je weet dat het thuis goed gaat. Slimme techniek kan daarbij helpen. Een lamp die vanzelf aangaat als je ouder 's nachts opstaat. Een deurbel met camera, zodat je ouder ziet wie er voor de deur staat. Of sensoren die een seintje geven als het anders gaat dan normaal. Hier lees je wat er is, wat het oplevert en waar je op let.
Eerst: het moet bij je ouder passen
Slimme techniek klinkt mooi, maar het werkt alleen als je ouder er zelf ook prettig mee is. Niemand wil zich bekeken voelen in het eigen huis. Praat er dus eerst samen over. Wat maakt je ouder onzeker? Wat maakt jou ongerust? En wat mag wel en wat niet? Begin klein, met iets wat direct helpt, en kijk daarna verder.
Licht dat vanzelf aangaat
Dit is de makkelijkste en misschien wel de belangrijkste. Een lampje met bewegingssensor op de gang, naar het toilet en naast het bed. Je ouder hoeft 's nachts niet naar een knopje te zoeken. Er zijn sensorlampjes die je in het stopcontact steekt of op batterijen met een plakstrip aan de muur hangt. Je hoeft niets te boren en het kost weinig.
Wil je meer, dan zijn er slimme lampen die je met een app of een schema bedient. Bijvoorbeeld licht dat 's avonds vanzelf aangaat, zodat je ouder niet in het donker thuiskomt. Houd het eenvoudig. Een lamp die ineens niet meer reageert op het gewone knopje, zorgt vooral voor verwarring.
Een slimme deurbel
Met een video deurbel ziet je ouder op een scherm of telefoon wie er aanbelt, en kan hij of zij praten zonder de deur open te doen. Dat geeft rust, zeker bij onverwachte bezoekers. Kies wel een model met een groot scherm of een eenvoudige app, en kijk of je ouder hem echt kan bedienen. Een losse deurbel met een hard geluid en een lampje is fijn als je ouder slecht hoort.
Denk ook aan een sleutelkluisje naast de deur. Zo kunnen familie, de thuiszorg of de buren naar binnen als je ouder niet opendoet. Spreek goed af wie de code heeft.
Slimme stekkers en melders
Een slimme stekker kan een apparaat automatisch uitzetten, bijvoorbeeld een waterkoker of een strijkijzer. Rookmelders zijn verplicht in elke woning. Hang ze op elke verdieping, en kies er een die je met een knop kunt testen zonder op een trap te staan. Gekoppelde rookmelders laten in het hele huis een alarm horen, ook als je ouder boven slaapt. Een koolmonoxidemelder bij de cv ketel of geiser is ook een goed idee.
Sensoren die meekijken
Er zijn systemen met sensoren in huis die leren hoe het dagritme van je ouder eruitziet. Hoe laat staat je ouder op, hoe vaak gaat hij of zij naar het toilet, wordt de koelkast nog geopend. Gaat het opvallend anders, bijvoorbeeld omdat je ouder 's ochtends niet uit bed komt, dan krijgt familie of de thuiszorg een seintje. Er komen geen camera's aan te pas.
Zulke systemen worden vooral gebruikt bij ouderen die alleen wonen, bijvoorbeeld met beginnende dementie. Krijgt je ouder thuiszorg, vraag dan of de thuiszorgorganisatie hiermee werkt. Soms wordt het dan via de zorg geregeld. Je kunt ook zelf een systeem kopen, vaak met een abonnement. Let dan goed op wie de meldingen krijgt en wat er gebeurt als niemand reageert.
Waar let je op
Eenvoud. Hoe minder je ouder hoeft te doen, hoe beter. Techniek die steeds opnieuw moet worden ingesteld, raakt snel in de la.
Wifi. Veel slimme spullen werken via internet. Heeft je ouder geen wifi, of is het verbindingssignaal zwak, kies dan iets wat zonder werkt.
Privacy. Lees waar de gegevens worden opgeslagen en wie ze kan zien. En vraag je ouder altijd of het goed is.
Wie reageert er? Een melding helpt alleen als er iemand iets mee doet. Spreek dat af voordat je iets installeert.
Voor echte noodsituaties, zoals een val, is een personenalarm vaak de beste oplossing. Lees daarover meer in het artikel over een personenalarm. En loop het huis eens na met de wooncheck per kamer.
Dit artikel is algemene informatie. Aanbod, prijzen en voorwaarden veranderen. Kijk voor je eigen situatie wat er bij je ouder past.
Seniorentelefoon of tablet: welke past bij je ouder?
Een telefoon of tablet die past bij je ouder, maakt contact houden veel makkelijker. Waar let je op bij een seniorentelefoon, een smartphone of een tablet?
Je belt je moeder en ze neemt niet op. Later blijkt dat de telefoon op stil stond, of dat ze het scherm niet goed kon ontgrendelen. Of je vader heeft een smartphone gekregen, maar gebruikt hem alleen om te bellen, en zelfs dat gaat moeizaam. Een telefoon of tablet die past bij je ouder maakt contact houden een stuk makkelijker. Hier lees je waar je op let.
Eerst: wat wil je ouder ermee?
Begin niet bij het apparaat, maar bij de vraag wat je ouder wil. Alleen bellen en gebeld worden? Foto's van de kleinkinderen zien? Videobellen? Berichtjes lezen in de familiegroep? Hoe kleiner de wens, hoe eenvoudiger het apparaat mag zijn. Een smartphone vol apps is voor iemand die alleen wil bellen vooral verwarrend.
Een telefoon of tablet wordt niet vergoed door de zorgverzekering. Het zijn gewone apparaten die iedereen gebruikt, dus dit koop je zelf.
Een seniorentelefoon
Een seniorentelefoon is een mobiele telefoon met grote toetsen, grote letters en een hard geluid. Vaak zit er een klapje of een gewoon toetsenbord op in plaats van een aanraakscherm. Dat voelt voor veel ouderen vertrouwd.
Let op deze dingen. Grote, duidelijke toetsen met genoeg ruimte ertussen. Een hard belsignaal en een luide speaker, en het liefst een lampje dat knippert bij een oproep. Geschikt voor een hoortoestel, dat staat vaak op de doos als HAC. Een oplaadstation, zodat je ouder hem alleen hoeft neer te zetten in plaats van een snoertje in te pluggen. En snelkiestoetsen met foto's, zodat je ouder met één druk jou of de buurvrouw belt.
Veel seniorentelefoons hebben ook een noodknop op de achterkant. Druk je die in, dan belt of sms't de telefoon een paar vaste nummers. Dat is fijn, maar het is geen echt personenalarm. Werkt de knop alleen naar familie, bedenk dan wie er opneemt als je zelf in een vergadering zit. Lees meer in het artikel over een personenalarm.
Let op het netwerk
Oude mobiele netwerken worden uitgezet. KPN stopt bijvoorbeeld op 1 december 2027 met het 2G netwerk. Sommige eenvoudige telefoons werken alleen op 2G en doen het daarna niet meer. Koop je nu een telefoon, kijk dan of hij 4G ondersteunt en of bellen via 4G werkt. Vraag het na in de winkel als het niet op de doos staat.
Een eenvoudige smartphone
Wil je ouder ook foto's zien, videobellen of appen? Dan is een smartphone handig. Er zijn smartphones speciaal voor ouderen, met een vereenvoudigd startscherm met een paar grote knoppen. Op een gewone smartphone kun je ook zelf veel instellen: grotere letters, minder apps op het startscherm en de belangrijkste contacten met foto bovenaan.
Neem de tijd om het samen te oefenen, en schrijf de belangrijkste stappen op een kaartje. Hoe neem ik op, hoe bel ik terug, hoe zet ik het geluid harder. Ook als het een paar keer niet lukt: dat hoort erbij.
Een tablet
Een tablet heeft een groot scherm. Dat is fijn voor foto's, de krant en videobellen. Veel ouderen vinden het makkelijker dan een telefoon, omdat alles groter is. Met een standaard of hoes staat hij rechtop op tafel, zodat je ouder bij het videobellen niet hoeft te houden.
Er zijn ook tablets en apps die zo zijn ingericht dat je ouder alleen een paar grote knoppen ziet, bijvoorbeeld voor bellen met familie en foto's bekijken. Familie kan dan op afstand foto's sturen of een gesprek starten. Kijk wel wat het per maand kost, want vaak hoort er een abonnement bij.
Praktische tips
Zet de belangrijkste nummers erin met een duidelijke naam, zoals Dochter Anne of Huisarts. Zet ook een ICE contact, In Case of Emergency, zodat hulpverleners weten wie ze moeten bellen. Schakel automatische updates in. En spreek met je ouder af dat de telefoon een vaste plek heeft om op te laden, bijvoorbeeld naast de stoel waar hij of zij altijd zit.
Dit artikel is algemene informatie. Netwerken en abonnementen veranderen. Controleer bij aankoop wat voor jouw situatie geldt.
Medicijnen op tijd: weekdoos, medicijnrol of dispenser?
Vergeet je ouder soms pillen, of liggen de strips door elkaar? Een weekdoos, een medicijnrol van de apotheek of een dispenser kan helpen. Zo kies je wat past.
Elke ochtend en avond een handvol pillen, en dan ook nog iets op het middaguur. Voor veel ouderen is dat gewoon geworden. Maar je merkt misschien dat het niet meer zo goed lukt. Er liggen strips door elkaar, je ouder weet niet meer zeker of de pil van vanochtend al op is, of er blijven doosjes over. Daar zijn goede oplossingen voor, van een simpele weekdoos tot een medicijndispenser die een seintje geeft. Hier lees je wat er is en wat bij je ouder past.
Eerst: wat gebruikt je ouder precies?
Begin met een actueel medicatieoverzicht. De apotheek kan dat voor je uitprinten. Daarop staat welke medicijnen je ouder gebruikt, hoeveel en wanneer. Zo weet je waar je mee werkt. Het is ook een goed moment om te vragen of alles nog nodig is. Gebruikt je ouder veel medicijnen, dan kan de huisarts of apotheker samen met jullie kijken of er iets af kan. Dat heet een medicatiebeoordeling.
Een weekdoos
Een weekdoos is een bakje met vakjes voor elke dag, vaak verdeeld in ochtend, middag, avond en nacht. Jij of je ouder vult hem één keer per week. Daarna zie je in één oogopslag of de pillen van vandaag al op zijn.
Let bij het kiezen op een paar dingen. Vakjes die je ouder makkelijk open krijgt, ook met stijve vingers. Grote, duidelijke letters voor de dagen. En losse dagstrips, zodat je ouder één dag kan meenemen als hij of zij op stap gaat. Een weekdoos is goedkoop en werkt goed als je ouder het overzicht nog heeft, maar af en toe een geheugensteuntje nodig heeft.
Wie de weekdoos vult, is belangrijk. Spreek dat af, en zorg dat het altijd op hetzelfde moment gebeurt. Bij twijfel over een pil: niet raden, maar het medicatieoverzicht erbij pakken of de apotheek bellen.
Medicijnen op rol van de apotheek
Bij een medicijnrol, ook wel baxterrol genoemd, verpakt de apotheek alle pillen per innamemoment in een zakje. Op elk zakje staan de datum en het tijdstip. Je ouder hoeft dan niets meer uit te zoeken. Dat scheelt veel vergissingen.
Een medicijnrol kan vergoed worden als de arts er een verwijzing voor geeft en de apotheker vindt dat je ouder zonder rol de medicijnen niet goed kan innemen. De voorwaarden verschillen per zorgverzekeraar. Vraag het gewoon na bij de apotheek van je ouder, die weet hoe het zit.
Een medicijndispenser
Een medicijndispenser is een apparaatje waar de medicijnrol in gaat. Op het juiste moment geeft hij een geluid of lichtsignaal. Je ouder drukt op een knop en het zakje komt eruit. Wordt het zakje niet gepakt, dan kan de dispenser een seintje geven aan de thuiszorg of aan familie, afhankelijk van hoe het is ingesteld.
Krijgt je ouder thuiszorg en helpt de wijkverpleegkundige nu al met de medicijnen? Vraag dan of een dispenser een optie is. Veel thuiszorgorganisaties werken ermee, en dan regelen zij het samen met de apotheek. Je ouder houdt zo meer zelf in de hand, en de verpleegkundige hoeft niet voor elk innamemoment langs te komen.
Is er geen thuiszorg, dan kun je ook zelf een dispenser kopen of huren. Let dan goed op: hoe wordt hij gevuld, wie krijgt een melding en wat gebeurt er als niemand reageert? Een dispenser helpt alleen als die afspraken duidelijk zijn.
Wat past bij je ouder?
Weet je ouder nog goed wat hij of zij inneemt, maar is het soms even zoeken? Dan is een weekdoos vaak genoeg. Zijn er veel medicijnen en gaat het regelmatig mis? Vraag dan naar een medicijnrol. Vergeet je ouder de medicijnen echt, of is er al thuiszorg bij betrokken? Dan is een dispenser het overwegen waard.
Kies het samen. Voor je ouder kan het voelen alsof er iets wordt afgepakt. Leg uit dat het juist helpt om het zelf te blijven doen, met wat steun erbij.
Bewaar het overzicht op één plek
Leg het medicatieoverzicht op een vaste plek, bijvoorbeeld bij de noodlijst op de koelkast. Neem het mee naar elke afspraak en naar het ziekenhuis. In de Regelmap is daar een vaste plek voor, samen met de huisarts, de apotheek en andere contactpersonen.
Dit artikel is algemene informatie, geen medisch advies. Verander nooit zelf iets aan medicijnen. Overleg altijd met de huisarts of apotheker.
Rollator kiezen voor je ouder: binnen, buiten of allebei?
Een rollator geeft je ouder weer vrijheid, als je de goede kiest. Binnen of buiten, gewicht, handvatten en remmen: dit is waar je op let.
Je ziet het aan kleine dingen. Je vader loopt langzamer, houdt zich vast aan meubels, of gaat liever niet meer alleen naar de winkel. Een rollator kan dan veel vrijheid teruggeven. Je ouder loopt stabieler, kan onderweg even zitten en heeft een plek voor de boodschappen. Maar rollators verschillen nogal. Hier lees je waar je op let, zodat je er een kiest die ook echt gebruikt wordt.
Eerst kijken: lenen, huren of vergoed krijgen
Een gewone rollator zit niet in de basisverzekering. De overheid ziet het als een eenvoudig loophulpmiddel dat je zelf koopt of huurt. Sommige aanvullende verzekeringen geven wel een vergoeding, dus kijk even in de polis van je ouder. Heeft je ouder door een ziekte of beperking een speciale, aangepaste rollator nodig, dan kan dat soms wel via de zorgverzekeraar. Dat heet een complexe rollator. De huisarts kan je vertellen of dat aan de orde is.
Wil je eerst uitproberen of een rollator bevalt? Bij een thuiszorgwinkel kun je er vaak een huren. Dat is ook fijn na een operatie, als je ouder hem maar een tijdje nodig heeft. Probeer in de winkel verschillende modellen uit. Een rollator die in de winkel lekker loopt, is thuis meestal ook een goede.
Binnen, buiten of allebei
Een rollator voor binnen is smal en wendbaar, zodat hij door deuren en tussen meubels door past. Vaak zit er een blad op, zodat je ouder een kop koffie of een bord kan meenemen naar de tafel.
Een rollator voor buiten heeft grotere wielen, die makkelijker over stoepranden, klinkers en grind gaan. Hij is wat breder en zwaarder, maar loopt rustiger.
Gebruikt je ouder hem vooral buiten en soms binnen, kies dan een buitenmodel. Gaat het vooral om binnen, dan is een smalle binnenrollator vaak prettiger. Sommige ouders hebben er twee, eentje voor elk.
Waar let je op bij het kiezen
Het gewicht. Moet je ouder de rollator zelf in de auto tillen of een trapje op? Kies dan een lichte rollator. Die zijn er vanaf een kilo of zes. Zwaardere modellen staan steviger, maar zijn lastiger te tillen.
De hoogte van de handvatten. Dit is het belangrijkste. Laat je ouder rechtop staan met de armen ontspannen langs het lichaam. De handvatten horen dan ongeveer op de hoogte van de polsen. Te hoog of te laag geeft pijn in schouders of rug en een kromme houding.
De remmen. Je ouder moet ze makkelijk kunnen knijpen en ook vastzetten, zodat de rollator niet wegrolt als hij of zij gaat zitten. Laat het in de winkel uitproberen. Bij stijve of pijnlijke handen is dat extra belangrijk.
De zitting. Even uitrusten onderweg is voor veel ouderen de reden om weer naar buiten te gaan. Kijk of de zitting stevig is en niet te laag. Een rugband of rugsteun maakt het zitten veiliger.
Opvouwen en meenemen. Moet de rollator mee in de auto of de bus, kijk dan hoe makkelijk hij inklapt en hoe klein hij wordt. Sommige vouw je met één hand op.
De tas of mand. Voor boodschappen is een stevige tas of mand handig. Let op dat er niet te veel gewicht aan de voorkant hangt, anders kan de rollator kantelen.
Goed gebruiken
Een rollator helpt alleen als je ouder er goed mee loopt. Dicht bij de rollator lopen, rechtop, niet te ver ervoor duwen. Bij het gaan zitten eerst de remmen vast. Een fysiotherapeut of ergotherapeut kan dat even oefenen met je ouder. Uit de basisverzekering krijgt je ouder tien uur ergotherapie per jaar vergoed, binnen het eigen risico.
Denk ook aan het huis. Drempels, losse kleden en smalle doorgangen maken lopen met een rollator lastig. Met de wooncheck per kamer zie je snel wat je kunt aanpassen.
Praat er samen over
Een rollator is voor veel mensen een stap. Sommige ouders schamen zich, of vinden dat het nog wel gaat. Het helpt om te benoemen wat het oplevert: weer zelf naar de markt, een rondje lopen met de buurvrouw, minder bang om te vallen. En kies er samen een uit die je ouder mooi vindt. Dat maakt echt verschil.
Dit artikel is algemene informatie. Wat de zorgverzekeraar vergoedt, verschilt per polis. Kijk voor je eigen situatie in de voorwaarden van de zorgverzekering.
Toiletverhoger en beugels: zo wordt het toilet veiliger
Opstaan van het toilet gaat niet meer vanzelf? Met een toiletverhoger en een paar goede beugels wordt het weer veilig. Zo kies je wat past.
Opstaan van het toilet lijkt iets kleins, tot het niet meer vanzelf gaat. Je ouder steunt op de wastafel, pakt de handdoekrek vast of blijft net iets te lang zitten. Juist op het toilet gaat het vaak mis, zeker 's nachts als je ouder slaperig is. Met een toiletverhoger en een paar goede beugels wordt het weer een stuk veiliger. Hier lees je wat er is en waar je op let.
Eerst kijken: lenen of vergoed krijgen
Heeft je ouder het voor korte tijd nodig, bijvoorbeeld na een nieuwe heup of knie? Dan kun je een toiletverhoger, ook met armleuningen, vaak lenen bij een uitleenpunt of thuiszorgwinkel. Dat gaat via de zorgverzekeraar en is bedoeld voor ongeveer een half jaar.
Voor langere tijd kijk je bij de gemeente. Een losse toiletverhoger en gewone wandbeugels ziet de gemeente meestal als iets wat je zelf koopt. Een vast verhoogd toilet of opklapbare beugels naast het toilet kunnen wel via de Wmo lopen, als je ouder er echt op aangewezen is. Woont je ouder in een huurhuis, dan mag een aanpassing die via de Wmo wordt vergoed ook zonder toestemming van de verhuurder.
De toiletverhoger
Een toiletverhoger legt je op de toiletpot, zodat je ouder hoger zit en minder diep hoeft te buigen. De meeste zijn er in een hoogte van ongeveer 6 of 10 centimeter. Welke past, hangt af van de lengte van je ouder en de hoogte van de pot. Een goede richtlijn: zittend staan de voeten plat op de grond en zijn de knieën ongeveer even hoog als de heupen of iets lager. Twijfel je, kies dan eerst de lagere en kijk hoe het gaat.
Let op hoe hij vastzit. Een verhoger met klemmen of schroefjes aan de pot verschuift niet. Losse modellen zijn makkelijk mee te nemen, maar kunnen gaan schuiven als je ouder er schuin op gaat zitten. Er zijn ook verhogers met een deksel en met of zonder armleuningen.
Beugels naast het toilet
Een vaste wandbeugel zit op de muur naast het toilet. Je ouder trekt zich eraan op of zoekt er houvast bij het gaan zitten. Wandbeugels zijn er in verschillende lengtes. Een schuine of verticale beugel is vaak het fijnst om aan op te trekken. Laat iemand meekijken op welke hoogte hij het best zit, bijvoorbeeld een ergotherapeut of de thuiszorg.
Een opklapbare toiletbeugel zit naast het toilet aan de achterwand en klap je omhoog als hij in de weg zit. Fijn als er aan de zijkant geen muur is, of als je ouder aan twee kanten steun nodig heeft.
Een toiletframe zet je om het toilet heen. Het heeft aan twee kanten armleuningen en hoeft niet aan de muur. Handig in een huurhuis of als boren niet kan.
Een eerlijke waarschuwing over beugels met zuignappen: die zijn handig voor wat extra balans, maar niet om je volle gewicht aan te hangen. Een zuignap kan loslaten. Gebruik ze dus niet als enige steun bij het opstaan.
Goed laten monteren
Een beugel is zo sterk als de muur waar hij in zit. In steen of beton houdt hij goed. In een holle wand of een voorzetwand met alleen gipsplaat moet je speciale pluggen gebruiken of een andere plek zoeken. Bij tegels boor je bij voorkeur in de voeg of met een tegelboor. Twijfel je, laat het dan doen door een klusjesman of de leverancier.
Wat er verder helpt
Een nachtlampje met sensor op de gang en in het toilet, zodat je ouder 's nachts niet in het donker hoeft te zoeken. Geen losse matjes voor de pot. En het toiletpapier binnen handbereik, zodat je ouder niet hoeft te draaien of te reiken. Kijk ook naar de badkamer en loop de rest van het huis na met de wooncheck per kamer.
Dit artikel is algemene informatie. Wat de zorgverzekeraar en de gemeente vergoeden, verschilt per polis en per gemeente. Vraag het na voor je eigen situatie.
Douchestoel kiezen voor je ouder: waar let je op?
Een douchestoel maakt douchen weer rustig en veilig. Welke soort past bij je ouder, waar let je op en kun je hem lenen of vergoed krijgen?
Douchen kost je vader of moeder steeds meer moeite. Lang staan lukt niet meer, of je ouder houdt zich vast aan de kraan of het gordijn. Misschien is er al eens bijna iets misgegaan. Een douchestoel of douchekruk is dan vaak de eerste stap. Het is een klein ding, maar het maakt douchen weer rustig en veilig. Hier lees je welke soorten er zijn, waar je op let en of je hem kunt lenen of vergoed krijgen.
Eerst kijken: lenen of vergoed krijgen
Is het voor een korte periode, bijvoorbeeld na een ziekenhuisopname of een operatie? Dan kun je een douchestoel vaak lenen bij een uitleenpunt of thuiszorgwinkel. Dat loopt via de zorgverzekeraar en is bedoeld voor ongeveer een half jaar. Vraag bij de zorgverzekeraar van je ouder welke uitleenwinkel daarbij hoort en wat je nodig hebt.
Heeft je ouder de stoel langer nodig, dan kun je bij de gemeente vragen of het via de Wmo kan. Reken er wel op dat veel gemeenten een eenvoudige douchekruk of douchestoel zien als iets wat je zelf koopt, omdat ze niet duur zijn. Bij een ingewikkeldere situatie, bijvoorbeeld als je ouder niet meer zelf op en van een stoel kan komen, kijkt de gemeente vaak wel mee. Een ergotherapeut kan dan helpen. Uit de basisverzekering krijg je tien uur ergotherapie per jaar vergoed, wel binnen het eigen risico.
Kruk, stoel of klapzitting
Een douchekruk is klein en makkelijk op te bergen. Hij past ook in een smalle douchebak. Maar er zit geen rugleuning aan en geen armleuningen. Dat is prima voor iemand die nog redelijk stevig zit en alleen niet lang kan staan.
Een douchestoel heeft een rugleuning en vaak armleuningen. Die armleuningen zijn meer dan comfort: je ouder kan zich eraan opdrukken bij het opstaan en zit stabieler. Voor de meeste ouderen is dit de veiligste keus, als er ruimte genoeg is.
Een opklapbare douchezitting zit vast aan de muur. Hij staat nooit in de weg en wiebelt niet. Je moet hem wel stevig laten monteren in een stenen muur. In een huurwoning vraag je eerst toestemming aan de verhuurder, tenzij het via de Wmo loopt.
Waar let je op bij het kiezen
De maat van de douche. Meet de douchebak of de vrije ruimte op de vloer voor je iets kiest. Kijk ook of de deur of het gordijn nog dicht kan als de stoel erin staat. Een stoel die nét niet past, wordt al snel niet meer gebruikt.
De zithoogte. Bijna alle douchestoelen hebben poten die je in hoogte kunt verstellen. De goede hoogte is als je ouder met de voeten plat op de grond zit en de knieën ongeveer even hoog zijn als de heupen. Te laag maakt opstaan zwaar, te hoog maakt het wiebelig.
Stevige voetjes. Kijk of de poten rubberen doppen hebben die niet wegglijden op natte tegels. Op een douchevloer met een afschot of putje is dat extra belangrijk.
De zitting. Een zitting met kleine gaatjes of een uitsparing laat het water weglopen en voelt minder koud. Een uitsparing aan de voorkant maakt het wassen makkelijker.
Het maximale gewicht. Op elke stoel staat hoeveel gewicht hij kan dragen. Neem ruim, zeker als je ouder zich ook aan de armleuningen opdrukt.
Schoonmaken. Kies een stoel die je makkelijk uit elkaar haalt of afspoelt. Kalk en zeep blijven anders in de naden zitten.
Zet er meteen iets bij
Een douchestoel werkt het best samen met een paar andere kleine dingen. Een antislipmat in de douche en een droge mat ervoor. Een wandbeugel waar je ouder zich aan kan vasthouden bij het gaan zitten en opstaan. En een handdouche op een glijstang, zodat je ouder zittend kan douchen zonder te reiken. Lees ook hoe je de badkamer veiliger maakt, of loop de hele woning na met de wooncheck per kamer.
Praat er samen over
Voor sommige ouders voelt een douchestoel als toegeven dat het niet meer gaat. Dat is begrijpelijk. Het helpt vaak om het niet als een hulpmiddel te brengen, maar als iets wat douchen fijner maakt. Lekker rustig zitten, de tijd nemen, niet bang hoeven zijn om uit te glijden. Laat je ouder zelf mee kiezen of meegaan naar de winkel. Wie zelf heeft gekozen, gebruikt het ook echt.
Dit artikel is algemene informatie. Wat de zorgverzekeraar en de gemeente vergoeden, verschilt per polis en per gemeente. Vraag het na voor je eigen situatie.
Badkamer veiliger maken zonder te verbouwen
Met een antislipmat, beugels, een douchestoel of toiletverhoger wordt de badkamer van je ouders veiliger. Plus: wat je kunt lenen of aanvragen.
De badkamer is voor veel ouderen de spannendste plek in huis. Een natte vloer, een hoge badrand, nergens iets om je aan vast te houden. Je moeder zegt misschien niets, maar douchet minder vaak. Of je vader houdt zich vast aan het handdoekrek. Gelukkig kun je met een paar eenvoudige hulpmiddelen al veel veiliger maken, zonder meteen te verbouwen.
Begin bij de vloer
Een antislipmat in de douche en een mat met antislip onderkant ervoor maken al verschil. Haal losse badmatjes zonder antislip weg. Zorg dat er goed licht is, ook 's nachts, met een nachtlampje met sensor op weg naar badkamer en toilet.
Houvast met beugels
Wandbeugels bij de douche en naast het toilet geven houvast bij het opstaan, draaien en instappen. Een handdoekrek of de wastafel is daar niet voor gemaakt en kan losschieten. Er zijn beugels om vast te schroeven en beugels met zuignappen. Zuignapbeugels zijn makkelijk, maar houden alleen op gladde tegels en moeten steeds gecontroleerd worden. Voor echte steun is een vastgeschroefde beugel betrouwbaarder.
Zittend douchen
Lang staan in de douche is vermoeiend en wankel. Een douchekruk of douchestoel maakt zittend douchen mogelijk. Een stoel met rugleuning en armleuningen geeft meer steun dan een kruk. Let op de hoogte, verstelbare poten en of de stoel past in de douchebak.
Het toilet
Is de toiletpot laag, dan kost opstaan veel kracht. Een toiletverhoger zet je op de pot en maakt hem een paar centimeter hoger. Combineer hem met een beugel ernaast voor extra steun.
Bad of douche?
In en uit bad stappen is lastig. Een badplank of badzitje helpt, maar voor veel ouders is douchen veiliger. Moet er echt iets verbouwd worden, zoals een inloopdouche, kijk dan eerst naar de mogelijkheden via de gemeente.
Eerst lenen of aanvragen
Heeft je ouder een hulpmiddel maar even nodig, bijvoorbeeld na een ziekenhuisopname? Dan kun je veel spullen tijdelijk lenen bij een uitleenpunt of thuiszorgwinkel. Is het voor langere tijd, dan kun je bij de gemeente aankloppen via de Wmo, bijvoorbeeld voor een douchestoel of aanpassingen in huis. Vraag ook bij de zorgverzekeraar wat je ouder vergoed krijgt, want dat verschilt per polis. Een ergotherapeut kan adviseren welk hulpmiddel echt past.
Voor kleine dingen zoals een antislipmat of een nachtlampje is kopen meestal het eenvoudigst.
Kleine hulpmiddelen die veel schelen
Vaak zit de winst niet in een nieuwe badkamer, maar in een paar slimme spullen. Een douchestoel zorgt dat je ouder niet meer hoeft te balanceren op een natte vloer. Een toiletverhoger maakt opstaan een stuk lichter, zeker met een beugel ernaast om je aan op te trekken. En een nachtlampje op de gang voorkomt dat iemand 's nachts in het donker de weg zoekt.
Welke douchestoel past, hangt af van de ruimte en van hoe stabiel je ouder nog staat. Daar hebben we een aparte keuzehulp voor de douchestoel voor gemaakt. Voor het toilet lees je in toiletverhoger en beugels kiezen waar je op let. Wil je alles naast elkaar zien, kijk dan bij de hulpmiddelen.
Probeer het samen uit voordat je iets vastschroeft. Laat je ouder er een paar dagen mee werken en vraag wat prettig voelt. Wat in de winkel handig lijkt, blijkt thuis soms net niet te passen.
Personenalarm voor ouderen: waar let je op?
Welk personenalarm past bij je ouder? Met of zonder meldkamer, knop of horloge, en wanneer krijg je een vergoeding.
Woont je vader of moeder alleen, dan ken je het gevoel misschien. Je belt en er wordt niet opgenomen. Waarschijnlijk is er niets aan de hand, maar toch. Een personenalarm kan dan rust geven. Met één druk op de knop kan je ouder hulp inschakelen als er iets gebeurt, bijvoorbeeld na een val.
Eerst kijken: krijg je een vergoeding?
Volgens de Rijksoverheid hangt een vergoeding af van de reden waarom je ouder een alarm nodig heeft. Zijn er medische redenen, dan vergoedt de zorgverzekeraar mogelijk een deel van de kosten. Is de reden meer sociaal, bijvoorbeeld omdat je ouder alleen woont en niemand in de buurt heeft, dan kan de gemeente soms helpen via de Wmo. Niet alle gemeenten vergoeden personenalarmering.
Goed om te weten: de basisverzekering kan het apparaat vergoeden, maar niet het abonnement op de alarmcentrale. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden daar een deel van. Bel dus eerst de zorgverzekeraar en de gemeente voordat je zelf iets afsluit.
Daarbij helpt het om te weten waar de zorgverzekeraar op let. Alleen een hoge leeftijd of slecht ter been zijn is meestal geen reden voor een vergoeding. Er moet een medische reden zijn, bijvoorbeeld een aandoening waardoor je ouder plotseling acute hulp nodig kan hebben. Vergoedt de basisverzekering het apparaat, dan gaat dat in principe af van het eigen risico. Regelt de gemeente het, dan kan er een eigen bijdrage bij komen.
Met of zonder meldkamer
Bij een alarm met meldkamer komt een melding binnen bij een centrale. Een medewerker praat met je ouder via het kastje of het horloge en schakelt hulp in: een mantelzorger, de thuiszorg of bij nood de ambulance. Daarvoor betaal je een abonnement.
Bij een alarm zonder meldkamer gaat de melding rechtstreeks naar een paar vaste contactpersonen, meestal de kinderen. Dat is goedkoper, maar het werkt alleen als die contactpersonen altijd bereikbaar zijn en snel ter plaatse kunnen zijn. Woon je zelf ver weg, of werk je op plekken waar je je telefoon niet altijd hoort? Dan is een meldkamer vaak de veiligere keuze.
Knop, kastje of horloge
Een klassiek alarm heeft een kastje in huis en een knop om de pols of aan een koord. Dat werkt binnen en vlak rond het huis. Een mobiel alarm of alarmhorloge werkt ook buiten, via het mobiele netwerk, vaak met een locatie. Fijn voor ouders die nog veel op pad zijn. Let wel op de batterij: die moet je ouder zelf blijven opladen.
Valdetectie
Sommige alarmen hebben valdetectie. Ze maken dan zelf een melding als ze een val merken. Dat kan helpen als je ouder na een val niet meer zelf op de knop kan drukken. Valdetectie is niet foutloos: soms gaat hij af terwijl er niets is, en soms mist hij een val. Bespreek dat met je ouder.
Werkt het alarm straks nog?
Veel mobiele alarmen en oudere kastjes werken via 2G. Dat oude netwerk verdwijnt. Odido is er al mee gestopt, Vodafone stopt er niet eerder dan eind 2026 mee en KPN zet 2G op 1 december 2027 uit. Een alarm dat alleen 2G gebruikt, doet het daarna niet meer. Vraag de leverancier dus zwart op wit of het alarm via 4G werkt, ook als je ouder het al jaren heeft. Een sticker met 4G erop zegt niet altijd genoeg.
Kan de hulp naar binnen?
Komt er na een alarm iemand langs, dan moet die ook de deur in kunnen. Meestal gaat dat met een sleutelkluisje naast de voordeur, met een code die de meldkamer kent. Vraag of de leverancier dat regelt en wat het kost. Niet elke zorgverzekeraar vergoedt zo'n kluisje. Spreek ook af wie er nog meer een sleutel heeft.
Waar let je verder op
Vraag naar de kosten per maand, eenmalige aansluitkosten en de opzegtermijn. Vraag wie er komt na een alarm als jullie zelf niet kunnen. En misschien het belangrijkste: draagt je ouder het alarm ook echt? Een knop in de la helpt niemand. Kies dus samen iets wat je ouder prettig vindt om te dragen.
Meer rust, voor iedereen
Een personenalarm is vaak het eerste dat mensen regelen als ze zich zorgen maken. Dat is begrijpelijk, maar het werkt het best als er meer omheen geregeld is. Weten hulpverleners bijvoorbeeld welke medicijnen je ouder gebruikt en wie ze moeten bellen? Een noodkaart in de portemonnee of naast de voordeur helpt dan enorm.
Kijk ook naar de telefoon. Kan je ouder zelf goed bellen, ook als het even spannend is? In ons artikel over de seniorentelefoon of tablet lees je wat er handig is. En wil je dat er in huis automatisch iets gebeurt, zoals licht dat aangaat als iemand 's nachts uit bed stapt, kijk dan bij slim wonen voor ouderen.
Bespreek het alarm samen, en niet over het hoofd van je ouder heen. Wie zich gecontroleerd voelt, laat de knop nogal eens in de la liggen. Wie zelf heeft meegekozen, draagt hem ook. Meer ideeën voor een veilig huis vind je bij veilig thuis wonen.
Is het huis van je ouders nog geschikt?
Loop samen met je ouders het huis door. Met deze wooncheck zie je kamer voor kamer wat goed gaat en waar je iets aan kunt doen.
Je ouders wonen al jaren in hetzelfde huis. Ze kennen elke tree van de trap en weten precies waar het licht aangaat. Juist daardoor valt het niet op als iets langzaam lastiger wordt. Een drempel waar je vader vaker over struikelt. Een badkamer waar je moeder zich niet meer zeker voelt. Met een wooncheck kijk je er samen eens met andere ogen naar.
Zo pak je het aan
Loop samen met je ouder door het huis, op een rustig moment. Laat je ouder vertellen hoe het gaat: wat gaat makkelijk, waar moet hij of zij bij nadenken, wat vermijdt hij inmiddels? Kijk ook zelf goed rond. Schrijf op wat je ziet, zonder meteen oplossingen te bedenken. Dat komt daarna.
De entree en de gang
Is de voordeur goed verlicht? Is er een plek om even te zitten bij het aantrekken van schoenen? Liggen er losse kleedjes of snoeren waar je over kunt struikelen? En is de bel goed te horen in het hele huis?
De trap
Zit er aan beide kanten een leuning? Is de trap goed verlicht, ook 's nachts, met een schakelaar boven en beneden? Zijn de treden niet glad? Merk je dat je ouder de trap liever vermijdt, dan is dat belangrijk om te bespreken.
De woonkamer en keuken
Zijn de stoelen en de bank makkelijk om uit op te staan? Kan je ouder bij de spullen die hij elke dag gebruikt, zonder op een trapje te gaan staan? Liggen er drempels tussen de kamers?
De slaapkamer
Is het bed op een goede hoogte? Kan je ouder 's nachts makkelijk licht maken en veilig naar het toilet lopen? Een nachtlampje met sensor kan al veel schelen.
De badkamer en het toilet
Hier gebeuren veel ongelukken. Is de vloer glad als hij nat is? Is er houvast bij de douche en het toilet? Is de toiletpot niet te laag? Kan je ouder veilig in en uit bad of douche stappen?
Buiten
Zijn het pad en de stoep goed begaanbaar? Is de tuin nog te onderhouden, of wordt die een zorg? En hoe ver zijn de winkels, de huisarts en de bushalte?
Kleine dingen die je meteen kunt doen
Na zo'n rondje door het huis heb je vaak een lijstje met tien dingen. Begin met wat snel kan en direct verschil maakt. Leg kleedjes weg waar je over kunt struikelen, zet een lamp bij het bed en hang een extra trapleuning op. Dat zijn klusjes van een middag.
Voor de badkamer hebben we een apart artikel: de badkamer veiliger maken. Loopt je ouder buiten wat minder zeker, lees dan hoe je een rollator kiest die echt bij iemand past. En wil je dat het licht vanzelf aangaat, kijk dan bij slim wonen.
Gaat het om grotere aanpassingen, zoals een traplift of een drempelloze douche? Dan kan de gemeente soms meebetalen. Hoe je dat aanpakt, lees je in Wmo aanvragen voor je ouder.
En dan?
Veel punten zijn met kleine aanpassingen op te lossen. Een losse mat weg, een extra lamp, een beugel. Voor sommige hulpmiddelen en aanpassingen kun je bij de gemeente terecht via de Wmo. Op de pagina Hulpmiddelen vind je de keuzehulpen per situatie. Wil je per ruimte zien wat helpt? Doe dan samen de wooncheck om af te vinken.
Merk je dat het huis op meerdere punten niet meer past? Dan is het goed om ook te bespreken of aanpassen genoeg is, of dat verhuizen op termijn beter is. Lees daarover meer in het artikel Woning aanpassen of verhuizen.