Veilig thuis wonen Redactie Veilig thuis wonen Redactie

GPS-tracker bij beginnende dementie: wanneer helpt het, en wat kies je?

Je ouder gaat nog graag alleen de deur uit, maar raakte laatst de weg kwijt. Een GPS-tracker kan rust geven, voor je ouder en voor jou. Zo kies je er een die past, en zo bespreek je het met respect.

Je moeder loopt al dertig jaar dezelfde route naar de bakker. Maar laatst kwam ze pas na twee uur thuis, een beetje van slag, en ze wist zelf niet goed waar ze was geweest. Sindsdien kijk je vaker op de klok als ze weg is. Je wilt haar niet binnenhouden, maar je wilt ook niet de hele middag ongerust zijn.

Dan kom je al snel uit bij een GPS-tracker. Een klein apparaatje waarmee je kunt zien waar je ouder is, en waarmee je ouder zelf om hulp kan vragen. Het kan veel rust geven. Maar het is ook iets wat je samen moet willen, en niet elk apparaat past bij elke situatie.

Wanneer is een GPS-tracker zinvol?

Een tracker helpt vooral in de fase waarin je ouder nog goed zelf naar buiten gaat, maar soms de weg kwijtraakt. Denk aan iemand die nog boodschappen doet, wandelt of naar de kerk of de dagbesteding gaat, en een enkele keer niet meer weet hoe hij thuiskomt. Voor die mensen is het juist een manier om langer vrij te blijven bewegen. In plaats van de deur op slot, gaat er een apparaatje mee.

Gaat je ouder vooral 's nachts naar buiten, of loopt hij weg zonder jas of schoenen? Dan is een tracker alleen meestal niet genoeg. Bespreek dat dan met de huisarts of de casemanager dementie. Soms is er meer nodig, zoals een deursensor (lees ook over slim wonen) of extra zorg.

Welke soorten zijn er?

Een losse tracker. Een klein kastje voor in de jaszak, aan de sleutelbos of aan de rollator. Vaak met een SOS-knop waarmee je ouder jou kan bellen. Handig als je ouder altijd dezelfde jas of tas meeneemt. Minder handig als die thuis blijft hangen.

Een horloge met GPS. Je ouder draagt het gewoon om de pols, dus het gaat vanzelf mee. Veel modellen hebben ook een noodknop en soms een valdetectie. Let wel op: sommige mensen met dementie doen een onbekend horloge af. Een horloge dat lijkt op wat je ouder al droeg, werkt vaak beter.

Een personenalarm met GPS. Een alarmknop die ook buiten werkt, met een meldkamer of familie als opvolger. Als je ouder al een personenalarm heeft of nodig heeft, is dit vaak de logischste keuze. Je hebt dan één apparaat in plaats van twee.

Andere vormen. Er bestaan ook inlegzolen met GPS en zelfs een kompas dat de weg naar huis wijst. Die zijn minder bekend, maar kunnen uitkomst bieden voor iemand die niets om de pols of in de zak wil.

Waar let je op bij het kiezen?

Batterij. Hoe vaak moet hij aan de lader? Een tracker die leeg in de jaszak zit, helpt niemand. Kies liever een model dat een paar dagen meegaat en een seintje geeft als de batterij bijna leeg is. Spreek af wie het opladen in de gaten houdt.

Abonnement. Bijna elke tracker heeft een simkaart nodig, en dus een abonnement per maand. Kijk naar de totale kosten per jaar, niet alleen naar de prijs van het apparaat.

Veilige zone. Bij de meeste trackers stel je een gebied in, bijvoorbeeld de wijk. Gaat je ouder daarbuiten, dan krijg je een melding. Zo hoef je niet de hele dag op een kaartje te kijken.

Eenvoud voor je ouder. Eén grote knop is beter dan drie kleine. Hoe minder je ouder hoeft te doen, hoe groter de kans dat het werkt.

Wie krijgt de meldingen? Spreek met broers, zussen of buren af wie er reageert. Een melding waar niemand op let, geeft schijnveiligheid.

Eerst navragen: lenen of vergoeding

Kijk voordat je iets koopt of je ouder het via de gemeente kan krijgen. Een personenalarm, ook met GPS, valt soms onder de Wmo. De voorwaarden verschillen per gemeente. Vraag het na bij het Wmo-loket of via de casemanager dementie. Kijk ook in de aanvullende verzekering van je ouder: sommige zorgverzekeraars vergoeden een deel van alarmering. In ons artikel over het personenalarm lees je hoe dat werkt.

Bespreek het samen

Een tracker voelt voor de een als veiligheid en voor de ander als in de gaten gehouden worden. Begin daarom bij wat je ouder zelf belangrijk vindt. "Je wilt toch zelf naar de markt blijven gaan? Dit kastje zorgt dat we je kunnen vinden als het een keer misgaat." Dat werkt meestal beter dan "we willen weten waar je bent".

Leg uit wie er kan meekijken, en wanneer. Spreek af dat je niet zomaar de hele dag kijkt, maar alleen bij een melding of als je ouder later is dan afgesproken. En vraag het echt: wil je dit? Zolang je ouder dat zelf kan beslissen, is het zijn of haar keuze. Wordt dat moeilijker, bespreek het dan met de huisarts of de casemanager en met de rest van de familie.

Een paar kleine dingen die ook helpen

Zet de naam en het telefoonnummer van een contactpersoon in de jas of tas van je ouder. Onze gratis noodkaart is daar precies voor bedoeld. Zet in de telefoon van je ouder een contact met "ICE" voor de naam. En vertel de buren, de bakker en de mensen in de buurt dat je moeder soms de weg kwijtraakt. Vaak zijn zij de eersten die iets merken.

Tot slot

Een GPS-tracker lost niet alles op, maar kan je ouder wel langer de vrijheid geven om zelf de deur uit te gaan. En jou de rust om dat goed te vinden. Kies iets wat simpel is, wat je ouder echt meeneemt, en waarover jullie samen afspraken hebben gemaakt.

Meer informatie
Wonen en verhuizen Redactie Wonen en verhuizen Redactie

Spullen uitzoeken en het huis leegmaken bij een verhuizing

Wat gaat mee, wat gaat naar de kinderen en wat mag weg? Zo zoek je samen de spullen uit, zonder ruzie, en lever je het huis daarna netjes op.

Een heel leven past niet in een kleiner appartement of een kamer in het verpleeghuis. Er moet gekozen worden. Wat gaat mee, wat gaat naar de kinderen en wat mag weg? Voor veel families is dit het zwaarste deel van een verhuizing. Niet vanwege het werk, maar vanwege de herinneringen. Hier lees je hoe je het samen doet, zonder ruzie, en hoe je het huis daarna netjes oplevert.

Begin op tijd en in kleine stukjes

Opruimen kost meer tijd dan je denkt. Begin dus zo vroeg als het kan, liefst weken voor de verhuizing. Doe het in korte rondes van een paar uur, één kamer of één kast tegelijk. Lange dagen zijn zwaar, zeker voor je ouder. Begin met een ruimte waar weinig herinneringen zitten, zoals de schuur of de keukenkastjes. Dan komt het ritme vanzelf.

Je ouder kiest

Het zijn de spullen van je ouder. Laat hem of haar zoveel mogelijk zelf kiezen, ook als het langzaam gaat. Vraag bij twijfel: gebruik je het nog? Past het in het nieuwe huis? Maakt het je blij? Neem de maten van de nieuwe woning mee, zodat je ziet wat er echt past. Een plattegrond op papier helpt om te zien waar de stoel en de kast komen te staan.

Werk met drie stapels

Maak drie stapels of drie kleuren stickers. Gaat mee. Naar familie. Weg, en dan nog onderscheid tussen verkopen, weggeven en weggooien. Zo zie je in één oogopslag hoe ver je bent. Een kleine stapel twijfel mag, maar spreek af wanneer je die stapel opnieuw bekijkt.

Spullen verdelen in de familie

Hier gaat het het vaakst mis. Iedereen heeft herinneringen aan dezelfde spullen. Spreek daarom vooraf af hoe je verdeelt. Laat iedereen een lijstje maken van wat hij graag wil hebben. Wil meer dan één persoon hetzelfde, dan kun je om de beurt kiezen. Of laat je ouder beslissen, als die dat wil. Leg de afspraken vast, zodat er later geen misverstanden zijn.

Is er al sprake van een erfenis of een schenking? Let dan op dat waardevolle spullen eerlijk verdeeld worden. Bij twijfel kun je dat navragen bij een notaris.

Wat gaat er weg

Spullen die nog goed zijn, kun je verkopen of weggeven. Denk aan een kringloopwinkel, die grote spullen vaak ook komt ophalen. Of aan buren, vrienden en goede doelen. Voor de rest kun je bij de gemeente grofvuil laten ophalen of het naar de milieustraat brengen. Gooi papieren met persoonlijke gegevens niet zomaar weg. Bewaar belangrijke papieren apart, en vernietig de rest veilig. Lees ook hoe je de administratie ordent.

Hulp van buiten

Is het te veel om zelf te doen, of wonen de kinderen ver weg? Er zijn bedrijven die helpen met uitzoeken, verhuizen en het leegruimen van een woning. Er zijn ook seniorenverhuizers die alles begeleiden, van inpakken tot het ophangen van de schilderijen in het nieuwe huis. Vraag een paar offertes aan en vraag wat er precies bij zit.

Het huis opleveren

Is het een huurwoning? Vraag dan op tijd bij de verhuurder hoe de woning opgeleverd moet worden. Vaak is er een voorinspectie, waarbij je hoort wat er nog moet gebeuren. Denk aan gaatjes in de muur, zelf aangebrachte vloeren of een tuin die netjes moet zijn. Let ook op de opzegtermijn, zodat je niet langer dubbele huur betaalt dan nodig.

Is het een koophuis? Spreek dan af wat er bij de verkoop achterblijft, en wie het huis leeg maakt. Vergeet niet de meterstanden op te nemen en energie, water en internet over te zetten of op te zeggen.

Laat ruimte voor verdriet

Een huis leegmaken is ook afscheid nemen. Van de plek waar je bent opgegroeid, van spullen met een verhaal. Dat mag gevoeld worden, door je ouder en door jou. Neem af en toe de tijd om samen foto's te bekijken of een verhaal te vertellen. Het hoeft niet allemaal snel.

In de Verhuisplanner staan alle stappen van een seniorenverhuizing op een rij, met lijstjes om in te vullen. Lees ook hoe je een seniorenverhuizing voorbereidt.

Dit artikel is algemene informatie. Regels voor het opleveren van een huurwoning verschillen per verhuurder.

Meer informatie
Voor later Redactie Voor later Redactie

Een noodkaart voor je ouder: zo maak je hem

Een klein kaartje in de portemonnee met de belangrijkste gegevens helpt hulpverleners als er onderweg iets gebeurt. Zo maak je een noodkaart voor je ouder.

Je vader valt in de supermarkt. Je moeder wordt onwel in de bus. Hulpverleners willen dan snel weten wie ze voor zich hebben, welke medicijnen iemand gebruikt en wie ze moeten bellen. Als je ouder dat zelf niet kan vertellen, helpt een noodkaart. Het is een klein kaartje met de belangrijkste gegevens. Eenvoudig te maken, en het geeft rust.

Wat zet je erop

Houd het kort en duidelijk. De naam en geboortedatum van je ouder. Een of twee mensen die gebeld mogen worden, met telefoonnummer. De naam en het nummer van de huisarts. De belangrijkste aandoeningen, zoals een hartziekte, diabetes of epilepsie. Medicijnen die ertoe doen, zoals bloedverdunners. En allergieën, bijvoorbeeld voor bepaalde medicijnen.

Heeft je ouder een pacemaker, een hoortoestel of iets anders wat hulpverleners moeten weten? Zet het erbij. Zijn er afspraken over niet reanimeren? Zet dan op de kaart dat er een wilsverklaring is, en waar die ligt.

Waar bewaar je hem

De meeste hulpverleners kijken in de portemonnee, bij het legitimatiebewijs. Daar hoort de kaart dus thuis. Maak er meteen een paar, zodat je er ook een in de jas of de tas van de rollator kunt stoppen. Leg een kopie thuis op een vaste plek, bijvoorbeeld op de koelkast of bij de telefoon. Daar kijken ambulancemedewerkers vaak als ze bij iemand thuis komen.

Ook in de telefoon

Heeft je ouder een smartphone, stel dan ook de noodgegevens in. Op een iPhone heet dat medische ID, bij Android noodinformatie. Hulpverleners kunnen die gegevens zien zonder de telefoon te ontgrendelen. Zet er dezelfde dingen in als op de kaart.

Sla in de telefoon ook een contact op met de naam ICE ervoor, van In Case of Emergency. Bijvoorbeeld ICE Anne dochter. Veel hulpverleners kennen dat. Lees ook waar je op let bij een telefoon voor je ouder.

Niet reanimeren

Wil je ouder niet gereanimeerd worden? Bespreek dat dan met de huisarts. Die legt het vast in het dossier. Je ouder kan daarnaast een niet reanimeren verklaring maken en een penning dragen met die wens. Die penning moet je ouder op het lichaam dragen, anders tellen hulpverleners hem niet. Vraag de huisarts hoe je zo'n penning aanvraagt. Op de noodkaart kun je zetten dat er een verklaring is en waar die ligt.

Houd hem actueel

Een noodkaart met oude medicijnen of een verkeerd nummer helpt niet. Spreek af dat je de kaart bekijkt als er iets verandert, bijvoorbeeld na een ziekenhuisopname. En anders één keer per jaar, bijvoorbeeld rond de verjaardag van je ouder. Lees ook hoe je de medicijnen goed op een rij houdt.

Meer dan een kaartje

De noodkaart is het begin. Thuis is het fijn als er ook een overzicht ligt met alle contactpersonen, de medicijnen en de wensen van je ouder. Daarvoor is de Regelmap gemaakt. Ga je met je ouder door wat er allemaal geregeld is? Begin dan met de gratis checklist.

Dit artikel is algemene informatie, geen medisch advies. Bespreek medische wensen altijd met de huisarts.

Meer informatie
Voor later Redactie Voor later Redactie

Digitale nalatenschap: accounts en wachtwoorden van je ouder

Foto’s, mail, abonnementen en wachtwoorden: steeds meer staat online. Met een paar afspraken voorkom je later veel gezoek en verdriet.

De foto's van de kleinkinderen staan op de telefoon. De bankzaken gaan via een app. De krant, de muziek en de mail zitten in accounts met wachtwoorden die alleen je ouder kent. Steeds meer van ons leven staat online, ook bij ouderen. Als je ouder er zelf niet meer bij kan, of overlijdt, wordt het vaak een zoektocht. Met een paar afspraken voorkom je veel gedoe en verdriet.

Begin met een lijst

Ga samen met je ouder na welke accounts en abonnementen er zijn. Denk aan de mail, de bank, de zorgverzekeraar, de telefoon en de computer. Maar ook aan abonnementen op de krant, een streamingdienst of een loterij. En aan sociale media, fotoalbums in de cloud en webwinkels. Schrijf per account op waar het voor is, en wat er later mee moet gebeuren: opzeggen, bewaren of overdragen.

Je hoeft daar niet meteen alle wachtwoorden bij te zetten. Het gaat er eerst om dat je weet wat er is.

Wachtwoorden veilig bewaren

Een lijst met wachtwoorden in een la is niet veilig. Een wachtwoordmanager is een betere oplossing: een app die alle wachtwoorden bewaart achter één hoofdwachtwoord. Je ouder kan dat ene hoofdwachtwoord op papier in een envelop leggen, bijvoorbeeld bij het testament of bij iemand die hij of zij vertrouwt.

Let op met DigiD en de bank. Inloggegevens daarvan mag je ouder niet zomaar aan anderen geven. Moet iemand meekijken met de belastingen of de toeslagen, regel dat dan met DigiD Machtigen. Voor de bank kun je vragen naar een machtiging of een eigen pas voor een kind. Lees ook hoe je de administratie van je ouders ordent.

Instellingen die je nu al kunt regelen

Grote bedrijven hebben zelf manieren om dit te regelen. Bij Apple kun je een erfeniscontact aanwijzen. Die kan na het overlijden met een toegangssleutel en een akte van overlijden bij de gegevens, zoals foto's en notities. Je vindt het in de instellingen van de iPhone, bij je naam en dan inloggen en beveiliging.

Google heeft inactiviteitsvoorkeuren. Daar stel je in na hoeveel maanden zonder gebruik iemand een bericht krijgt, en welke gegevens die persoon mag downloaden. Doe je niets, dan kan Google een account na twee jaar zonder gebruik verwijderen.

Bij Facebook en Instagram kan je ouder kiezen of het account na overlijden een herdenkingspagina wordt of verwijderd wordt, en wie het mag beheren. Bij veel andere diensten kunnen nabestaanden het account laten sluiten met een akte van overlijden.

Foto's en herinneringen

Voor veel families zijn de foto's het belangrijkst. Staan ze alleen op de telefoon van je ouder? Zet ze dan nu ook ergens anders neer, op een externe schijf of in een gedeelde map in de cloud. Dat is fijn voor nu, en voorkomt dat ze verloren gaan als de telefoon kapot gaat.

Leg vast wie het regelt

Spreek af wie later de digitale zaken afhandelt. Dat kan iemand in de familie zijn die er handig mee is. Je ouder kan dit ook laten vastleggen bij de notaris, bijvoorbeeld in een levenstestament of testament. Lees meer over levenstestament en volmacht.

Bewaar het overzicht van accounts op een vaste plek, en vertel de familie waar het ligt. In de Regelmap is daar ruimte voor, samen met de andere belangrijke gegevens van je ouder.

Dit artikel is algemene informatie. Instellingen van bedrijven kunnen veranderen. Kijk voor de actuele stappen op de hulppagina van de dienst zelf.

Meer informatie
Voor later Redactie Voor later Redactie

Uitvaartwensen bespreken met je ouder

Praten over de uitvaart terwijl je ouder nog gewoon aan tafel zit? Vaak is het een opluchting. Zo begin je het gesprek en dit kun je vastleggen.

Praten over de uitvaart van je vader of moeder, terwijl die nog gewoon aan tafel zit. Het voelt misschien ongemakkelijk. Toch merken veel families dat het juist een opluchting is. Je ouder kan zelf zeggen wat hij of zij wil, en jij hoeft later niet te raden. Hier lees je hoe je het onderwerp aansnijdt en wat je kunt vastleggen.

Waarom nu al

Als iemand overlijdt, moet er in een paar dagen heel veel beslist worden. Begraven of cremeren, welke muziek, wie er spreekt, welke kaart. Dat zijn keuzes die je liever niet in je eentje maakt, terwijl je verdriet hebt. Als je weet wat je ouder wilde, wordt het afscheid persoonlijker en voelt het goed om het zo te doen. Het voorkomt ook discussie tussen broers en zussen.

Voor je ouder kan het ook rust geven. Sommige ouders hebben hier al lang over nagedacht, maar wisten niet hoe ze erover moesten beginnen.

Hoe begin je

Zoek een aanleiding. Een uitvaart van een kennis, een programma op tv, of het moment dat jullie het over het levenstestament hebben. Je kunt zeggen: ik wil graag weten wat jij belangrijk vindt, zodat we het later goed kunnen doen. Leg uit dat het niet is omdat je verwacht dat het snel nodig is.

Je hoeft niet alles in één keer te bespreken. Begin met een paar vragen en kom er later op terug. Lees ook hoe je met je ouders praat over later.

Wat kun je vastleggen

Begraven of cremeren. En waar. Is er al een graf, bijvoorbeeld bij een partner? Of een plek waar de as mag worden uitgestrooid?

De afscheidsplechtigheid. In een kerk, een uitvaartcentrum of juist ergens anders. Religieus of niet. Groot of in kleine kring.

Muziek, teksten en bloemen. Een lievelingslied, een gedicht, een kleur bloemen. Kleine dingen die het afscheid persoonlijk maken.

Wie er spreekt en wie er komt. Wie moet er zeker een kaart krijgen? Is er iemand die je ouder er liever niet bij heeft?

Kleding en opbaring. Wil je ouder thuis opgebaard worden of in een uitvaartcentrum? In welke kleren?

De uitvaartverzekering. Heeft je ouder er een? Bij welke maatschappij en met welk polisnummer? Keert die geld uit of regelt die de uitvaart zelf? Dat laatste is belangrijk om te weten, want dan bepaalt de verzekering soms met welke uitvaartondernemer je werkt.

Waar leg je het vast

Wensen voor de uitvaart staan meestal niet in het testament. Een testament wordt vaak pas na de uitvaart geopend, en dan is het te laat. Schrijf de wensen daarom ergens anders op, en vertel aan de familie waar het ligt. Veel uitvaartverzekeraars en uitvaartondernemers hebben een wensenboekje dat je kunt invullen. In de Regelmap is er ook een vaste plek voor, samen met de andere belangrijke gegevens.

Als je ouder er niet over wil praten

Dat mag ook. Respecteer het, en probeer het een andere keer opnieuw. Soms helpt het om te vragen: wie mag het later voor jou regelen, en vertrouw je erop dat diegene het goed doet? Dan weet je in elk geval wie er beslist. En soms zegt je ouder dan toch nog iets wat hij of zij belangrijk vindt.

Een gesprek over de uitvaart gaat eigenlijk over het leven. Over wat je ouder dierbaar is, en hoe hij of zij herinnerd wil worden. Dat zijn vaak mooie gesprekken.

Dit artikel is algemene informatie. Voor vragen over een uitvaartverzekering kun je terecht bij de verzekeraar van je ouder.

Meer informatie
Meer hulp nodig Redactie Meer hulp nodig Redactie

Mantelzorg verdelen in de familie: zo houd je het vol

Komt de zorg voor je ouder vooral bij één kind terecht? Zo verdeel je de taken eerlijk in de familie, en zo vind je hulp als het te veel wordt.

Het begint vaak klein. Jij woont het dichtstbij, dus jij gaat mee naar de huisarts. Je zus belt elke zondag. Je broer doet de bankzaken. En voor je het weet, ligt het meeste bij één persoon, zonder dat iemand dat zo heeft afgesproken. Dat is niemands schuld, maar het kan wel gaan wringen. Hier lees je hoe je de zorg voor je ouder eerlijk verdeelt, zodat het voor iedereen vol te houden is.

Begin met een eerlijk overzicht

Zet eerst op een rij wat er allemaal gebeurt. Niet alleen de grote dingen, maar ook de kleine. Boodschappen, de was, mee naar afspraken, medicijnen ophalen, de post doornemen, rekeningen betalen, even langsgaan, 's avonds bellen. Schrijf erbij hoe vaak het nodig is en wie het nu doet. Vaak schrikken families van hoe lang dat lijstje is, en van hoeveel er bij één persoon terechtkomt.

Praat erover met elkaar

Plan een moment met broers en zussen, of met iedereen die meehelpt. Liefst rustig, niet midden in een crisis. Begin bij wat goed gaat, en vertel daarna eerlijk wat zwaar is. Het helpt om in te spreken vanuit jezelf. Ik merk dat ik het niet meer volhoud naast mijn werk, klinkt anders dan jij doet nooit iets.

Vraag ook naar je ouder. Wat wil hij of zij zelf? Sommige ouders willen liever niet door alle kinderen geholpen worden met persoonlijke dingen. Anderen vinden het fijn als de taken juist rouleren.

Verdeel naar wat ieder kan

Eerlijk verdelen betekent niet dat iedereen precies evenveel doet. Wie dichtbij woont, kan makkelijker even langs. Wie verder weg woont, kan dingen doen die op afstand kunnen. Denk aan de administratie, afspraken maken, het contact met de gemeente of de zorgverzekeraar, of online boodschappen bestellen. Wie veel werkt, kan misschien een vaste avond of een weekend per maand nemen.

Spreek ook af wie het aanspreekpunt is voor de huisarts, de thuiszorg en het ziekenhuis. Eén vaste persoon voorkomt verwarring. Die hoeft niet alles te doen, maar houdt wel het overzicht.

Leg het vast en deel het

Schrijf de afspraken op. Een gedeelde agenda, een groepsapp of een simpel lijstje op papier werkt prima. Zet erin wie wat doet en wanneer. Zo hoeft niemand te raden, en zie je meteen als iets blijft liggen. Spreek af dat je het over een paar maanden samen weer bekijkt. Situaties veranderen, en de verdeling mag meeveranderen.

In de gratis checklist zit een werkblad Wie doet wat, waarmee je dit samen kunt invullen.

Je hoeft het niet alleen met familie te doen

Soms is de familie klein, wonen kinderen ver weg of is het gewoon te veel. Dan is het goed om te weten dat er hulp is. Via de gemeente kun je vragen naar ondersteuning voor mantelzorgers. Dat kan bijvoorbeeld respijtzorg zijn: iemand neemt de zorg een tijdje van je over, zodat jij even op adem kunt komen. Lees ook hoe je hulp aanvraagt bij de gemeente.

Een mantelzorgmakelaar kan helpen met uitzoeken en regelen, als je door de bomen het bos niet meer ziet. Via het mantelzorgsteunpunt van de gemeente is dat soms gratis, en sommige aanvullende zorgverzekeringen vergoeden het. Vervangende mantelzorg zit nooit in de basisverzekering, maar wel in een deel van de aanvullende pakketten. Kijk dus even in de polis van je ouder en van jezelf.

Als het toch scheef blijft

Soms lukt het niet om er samen uit te komen. Oude verhoudingen spelen mee, of iemand wil gewoon niet. Dat is pijnlijk. Probeer dan te kijken naar wat jij zelf kunt veranderen. Wat kun jij loslaten? Wat kun je uitbesteden? En wie kun je om hulp vragen buiten de familie? Een gesprek met een mantelzorgconsulent van de gemeente kan helpen om je eigen grens te vinden.

Zorgen voor je ouder doe je uit liefde. Maar het moet wel vol te houden blijven, ook voor jou.

Dit artikel is algemene informatie. Welke ondersteuning er is voor mantelzorgers, verschilt per gemeente en per zorgverzekering.

Meer informatie
Meer hulp nodig Redactie Meer hulp nodig Redactie

Je ouder in het ziekenhuis: wat regel je?

Ligt je vader of moeder ineens in het ziekenhuis? Wat je de eerste dagen regelt, wat er mee moet en hoe je de thuiskomst goed voorbereidt.

Het telefoontje komt vaak onverwacht. Je moeder is gevallen, je vader is benauwd en moet blijven. Ineens ligt je ouder in het ziekenhuis en sta jij met tien vragen tegelijk. Wat moet er mee? Wie moet ik bellen? En wat gebeurt er als hij straks weer naar huis mag? Hier lees je wat je in de eerste dagen regelt, en hoe je de thuiskomst goed voorbereidt.

De eerste dag: wat moet er mee

Breng zo snel mogelijk een tas met de belangrijkste dingen. Het medicatieoverzicht van de apotheek, een legitimatiebewijs en de zorgpas. Bril, gehoorapparaat en kunstgebit, met een doosje om ze in op te bergen. De telefoon met oplader en een lijstje met de nummers van familie. Makkelijke kleren, pantoffels met een stevige zool en spullen voor het wassen en tandenpoetsen. Laat sieraden en geld zoveel mogelijk thuis.

Heeft je ouder een levenstestament, een wilsverklaring of afspraken over wel of niet reanimeren? Neem een kopie mee of zorg dat de afdeling ervan weet. Dat voorkomt onduidelijkheid op een moment dat je ouder misschien zelf niet goed kan praten.

Wie is het aanspreekpunt

Het ziekenhuis wil graag één vaste contactpersoon in de familie. Spreek onderling af wie dat is. Die persoon belt met de afdeling, krijgt de informatie en geeft die door aan de rest. Zo hoeven de verpleegkundigen niet vijf keer hetzelfde te vertellen, en weet iedereen in de familie waar hij aan toe is.

Schrijf tijdens gesprekken met de arts mee, of vraag of je het gesprek mag opnemen. In de spanning van het moment vergeet je snel de helft. Durf ook te vragen wat iets betekent. Wat is de verwachting? Hoe lang duurt het ongeveer? Waar moeten we op letten?

Thuis: de lopende dingen

Terwijl je ouder in het ziekenhuis ligt, loopt thuis het leven door. Denk aan de post, de planten en de koelkast. Zeg de thuiszorg, de maaltijdservice en de dagbesteding tijdelijk af. Heeft je ouder een huisdier, regel dan wie ervoor zorgt. En vergeet de afspraken in de agenda niet, zoals de kapper of de pedicure.

Ontslag: begin er vroeg over

Vaak gaat het ontslag sneller dan je denkt. Vraag daarom al in de eerste dagen hoe het ziekenhuis de thuiskomst ziet. In veel ziekenhuizen is er een transferverpleegkundige of een transferbureau. Die kijkt samen met jullie welke zorg er na het ontslag nodig is, en regelt die ook vaak.

Stel daarbij de eerlijke vraag: kan mijn ouder thuis echt weer alleen verder? Kan hij of zij zelf naar het toilet, de trap op, zich wassen? Als het antwoord nee is, of twijfelachtig, zeg dat dan. Er zijn tussenoplossingen.

Als naar huis nog niet gaat

Kan je ouder na de opname nog niet veilig naar huis, maar is een verpleeghuis ook niet nodig? Dan is er soms een tijdelijk verblijf mogelijk om aan te sterken. Dat heet eerstelijnsverblijf, ook wel ELV genoemd. Het wordt vergoed uit de basisverzekering, maar telt wel mee voor het eigen risico. Het idee is dat je ouder daarna weer naar huis gaat. Moet je ouder echt revalideren, bijvoorbeeld na een gebroken heup, dan kan geriatrische revalidatie aan de orde zijn. De transferverpleegkundige of de huisarts kan vertellen wat past.

De thuiskomst voorbereiden

Zorg dat het huis klaarstaat. Loop de kamers na: is er een vrij pad van bed naar toilet, liggen er geen losse kleden, is er licht in de nacht? Een paar dagen voor het ontslag kun je nog veel regelen. Met de wooncheck per kamer zie je snel waar het beter kan.

Heeft je ouder tijdelijk een hulpmiddel nodig, zoals een douchestoel, een toiletverhoger of een rollator? Die kun je vaak lenen bij een uitleenpunt of thuiszorgwinkel. Lees meer in de keuzehulpen over de douchestoel en de toiletverhoger en beugels.

Vraag bij het ontslag om een nieuw medicatieoverzicht. In het ziekenhuis worden medicijnen vaak aangepast. Geef dat overzicht aan de eigen apotheek, zodat alles weer klopt. En maak een afspraak bij de huisarts voor een week of twee na thuiskomst, om te kijken hoe het gaat. Lees ook hoe je de medicijnen goed op een rij houdt.

Zorg ook voor jezelf

Een ziekenhuisopname van je ouder vraagt veel. Bezoek, telefoontjes, regelen, en ondertussen je eigen werk en gezin. Verdeel de taken als dat kan, ook als het spannend is. Lees ook hoe je de zorg verdeelt in de familie.

Wil je dit soort dingen alvast op één plek hebben voordat het nodig is? In de Regelmap staan de contactpersonen, medicijnen en wensen van je ouder bij elkaar, zodat je ze zo kunt pakken.

Dit artikel is algemene informatie. Hoe het ontslag en de nazorg gaan, verschilt per ziekenhuis en per situatie. Vraag het na bij de afdeling of de transferverpleegkundige.

Meer informatie
Veilig thuis wonen Redactie Veilig thuis wonen Redactie

Slim wonen voor ouderen: licht, deurbel en sensoren

Licht dat vanzelf aangaat, een deurbel met camera of sensoren die een seintje geven. Wat slimme techniek kan doen voor je ouder, en waar je op let.

Je woont niet om de hoek, of je kunt niet elke dag even langs. Dan is het fijn als je weet dat het thuis goed gaat. Slimme techniek kan daarbij helpen. Een lamp die vanzelf aangaat als je ouder 's nachts opstaat. Een deurbel met camera, zodat je ouder ziet wie er voor de deur staat. Of sensoren die een seintje geven als het anders gaat dan normaal. Hier lees je wat er is, wat het oplevert en waar je op let.

Eerst: het moet bij je ouder passen

Slimme techniek klinkt mooi, maar het werkt alleen als je ouder er zelf ook prettig mee is. Niemand wil zich bekeken voelen in het eigen huis. Praat er dus eerst samen over. Wat maakt je ouder onzeker? Wat maakt jou ongerust? En wat mag wel en wat niet? Begin klein, met iets wat direct helpt, en kijk daarna verder.

Licht dat vanzelf aangaat

Dit is de makkelijkste en misschien wel de belangrijkste. Een lampje met bewegingssensor op de gang, naar het toilet en naast het bed. Je ouder hoeft 's nachts niet naar een knopje te zoeken. Er zijn sensorlampjes die je in het stopcontact steekt of op batterijen met een plakstrip aan de muur hangt. Je hoeft niets te boren en het kost weinig.

Wil je meer, dan zijn er slimme lampen die je met een app of een schema bedient. Bijvoorbeeld licht dat 's avonds vanzelf aangaat, zodat je ouder niet in het donker thuiskomt. Houd het eenvoudig. Een lamp die ineens niet meer reageert op het gewone knopje, zorgt vooral voor verwarring.

Een slimme deurbel

Met een video deurbel ziet je ouder op een scherm of telefoon wie er aanbelt, en kan hij of zij praten zonder de deur open te doen. Dat geeft rust, zeker bij onverwachte bezoekers. Kies wel een model met een groot scherm of een eenvoudige app, en kijk of je ouder hem echt kan bedienen. Een losse deurbel met een hard geluid en een lampje is fijn als je ouder slecht hoort.

Denk ook aan een sleutelkluisje naast de deur. Zo kunnen familie, de thuiszorg of de buren naar binnen als je ouder niet opendoet. Spreek goed af wie de code heeft.

Slimme stekkers en melders

Een slimme stekker kan een apparaat automatisch uitzetten, bijvoorbeeld een waterkoker of een strijkijzer. Rookmelders zijn verplicht in elke woning. Hang ze op elke verdieping, en kies er een die je met een knop kunt testen zonder op een trap te staan. Gekoppelde rookmelders laten in het hele huis een alarm horen, ook als je ouder boven slaapt. Een koolmonoxidemelder bij de cv ketel of geiser is ook een goed idee.

Sensoren die meekijken

Er zijn systemen met sensoren in huis die leren hoe het dagritme van je ouder eruitziet. Hoe laat staat je ouder op, hoe vaak gaat hij of zij naar het toilet, wordt de koelkast nog geopend. Gaat het opvallend anders, bijvoorbeeld omdat je ouder 's ochtends niet uit bed komt, dan krijgt familie of de thuiszorg een seintje. Er komen geen camera's aan te pas.

Zulke systemen worden vooral gebruikt bij ouderen die alleen wonen, bijvoorbeeld met beginnende dementie. Krijgt je ouder thuiszorg, vraag dan of de thuiszorgorganisatie hiermee werkt. Soms wordt het dan via de zorg geregeld. Je kunt ook zelf een systeem kopen, vaak met een abonnement. Let dan goed op wie de meldingen krijgt en wat er gebeurt als niemand reageert.

Waar let je op

Eenvoud. Hoe minder je ouder hoeft te doen, hoe beter. Techniek die steeds opnieuw moet worden ingesteld, raakt snel in de la.

Wifi. Veel slimme spullen werken via internet. Heeft je ouder geen wifi, of is het verbindingssignaal zwak, kies dan iets wat zonder werkt.

Privacy. Lees waar de gegevens worden opgeslagen en wie ze kan zien. En vraag je ouder altijd of het goed is.

Wie reageert er? Een melding helpt alleen als er iemand iets mee doet. Spreek dat af voordat je iets installeert.

Voor echte noodsituaties, zoals een val, is een personenalarm vaak de beste oplossing. Lees daarover meer in het artikel over een personenalarm. En loop het huis eens na met de wooncheck per kamer.

Dit artikel is algemene informatie. Aanbod, prijzen en voorwaarden veranderen. Kijk voor je eigen situatie wat er bij je ouder past.

Meer informatie
Veilig thuis wonen Redactie Veilig thuis wonen Redactie

Seniorentelefoon of tablet: welke past bij je ouder?

Een telefoon of tablet die past bij je ouder, maakt contact houden veel makkelijker. Waar let je op bij een seniorentelefoon, een smartphone of een tablet?

Je belt je moeder en ze neemt niet op. Later blijkt dat de telefoon op stil stond, of dat ze het scherm niet goed kon ontgrendelen. Of je vader heeft een smartphone gekregen, maar gebruikt hem alleen om te bellen, en zelfs dat gaat moeizaam. Een telefoon of tablet die past bij je ouder maakt contact houden een stuk makkelijker. Hier lees je waar je op let.

Eerst: wat wil je ouder ermee?

Begin niet bij het apparaat, maar bij de vraag wat je ouder wil. Alleen bellen en gebeld worden? Foto's van de kleinkinderen zien? Videobellen? Berichtjes lezen in de familiegroep? Hoe kleiner de wens, hoe eenvoudiger het apparaat mag zijn. Een smartphone vol apps is voor iemand die alleen wil bellen vooral verwarrend.

Een telefoon of tablet wordt niet vergoed door de zorgverzekering. Het zijn gewone apparaten die iedereen gebruikt, dus dit koop je zelf.

Een seniorentelefoon

Een seniorentelefoon is een mobiele telefoon met grote toetsen, grote letters en een hard geluid. Vaak zit er een klapje of een gewoon toetsenbord op in plaats van een aanraakscherm. Dat voelt voor veel ouderen vertrouwd.

Let op deze dingen. Grote, duidelijke toetsen met genoeg ruimte ertussen. Een hard belsignaal en een luide speaker, en het liefst een lampje dat knippert bij een oproep. Geschikt voor een hoortoestel, dat staat vaak op de doos als HAC. Een oplaadstation, zodat je ouder hem alleen hoeft neer te zetten in plaats van een snoertje in te pluggen. En snelkiestoetsen met foto's, zodat je ouder met één druk jou of de buurvrouw belt.

Veel seniorentelefoons hebben ook een noodknop op de achterkant. Druk je die in, dan belt of sms't de telefoon een paar vaste nummers. Dat is fijn, maar het is geen echt personenalarm. Werkt de knop alleen naar familie, bedenk dan wie er opneemt als je zelf in een vergadering zit. Lees meer in het artikel over een personenalarm.

Let op het netwerk

Oude mobiele netwerken worden uitgezet. KPN stopt bijvoorbeeld op 1 december 2027 met het 2G netwerk. Sommige eenvoudige telefoons werken alleen op 2G en doen het daarna niet meer. Koop je nu een telefoon, kijk dan of hij 4G ondersteunt en of bellen via 4G werkt. Vraag het na in de winkel als het niet op de doos staat.

Een eenvoudige smartphone

Wil je ouder ook foto's zien, videobellen of appen? Dan is een smartphone handig. Er zijn smartphones speciaal voor ouderen, met een vereenvoudigd startscherm met een paar grote knoppen. Op een gewone smartphone kun je ook zelf veel instellen: grotere letters, minder apps op het startscherm en de belangrijkste contacten met foto bovenaan.

Neem de tijd om het samen te oefenen, en schrijf de belangrijkste stappen op een kaartje. Hoe neem ik op, hoe bel ik terug, hoe zet ik het geluid harder. Ook als het een paar keer niet lukt: dat hoort erbij.

Een tablet

Een tablet heeft een groot scherm. Dat is fijn voor foto's, de krant en videobellen. Veel ouderen vinden het makkelijker dan een telefoon, omdat alles groter is. Met een standaard of hoes staat hij rechtop op tafel, zodat je ouder bij het videobellen niet hoeft te houden.

Er zijn ook tablets en apps die zo zijn ingericht dat je ouder alleen een paar grote knoppen ziet, bijvoorbeeld voor bellen met familie en foto's bekijken. Familie kan dan op afstand foto's sturen of een gesprek starten. Kijk wel wat het per maand kost, want vaak hoort er een abonnement bij.

Praktische tips

Zet de belangrijkste nummers erin met een duidelijke naam, zoals Dochter Anne of Huisarts. Zet ook een ICE contact, In Case of Emergency, zodat hulpverleners weten wie ze moeten bellen. Schakel automatische updates in. En spreek met je ouder af dat de telefoon een vaste plek heeft om op te laden, bijvoorbeeld naast de stoel waar hij of zij altijd zit.

Dit artikel is algemene informatie. Netwerken en abonnementen veranderen. Controleer bij aankoop wat voor jouw situatie geldt.

Meer informatie
Veilig thuis wonen Redactie Veilig thuis wonen Redactie

Medicijnen op tijd: weekdoos, medicijnrol of dispenser?

Vergeet je ouder soms pillen, of liggen de strips door elkaar? Een weekdoos, een medicijnrol van de apotheek of een dispenser kan helpen. Zo kies je wat past.

Elke ochtend en avond een handvol pillen, en dan ook nog iets op het middaguur. Voor veel ouderen is dat gewoon geworden. Maar je merkt misschien dat het niet meer zo goed lukt. Er liggen strips door elkaar, je ouder weet niet meer zeker of de pil van vanochtend al op is, of er blijven doosjes over. Daar zijn goede oplossingen voor, van een simpele weekdoos tot een medicijndispenser die een seintje geeft. Hier lees je wat er is en wat bij je ouder past.

Eerst: wat gebruikt je ouder precies?

Begin met een actueel medicatieoverzicht. De apotheek kan dat voor je uitprinten. Daarop staat welke medicijnen je ouder gebruikt, hoeveel en wanneer. Zo weet je waar je mee werkt. Het is ook een goed moment om te vragen of alles nog nodig is. Gebruikt je ouder veel medicijnen, dan kan de huisarts of apotheker samen met jullie kijken of er iets af kan. Dat heet een medicatiebeoordeling.

Een weekdoos

Een weekdoos is een bakje met vakjes voor elke dag, vaak verdeeld in ochtend, middag, avond en nacht. Jij of je ouder vult hem één keer per week. Daarna zie je in één oogopslag of de pillen van vandaag al op zijn.

Let bij het kiezen op een paar dingen. Vakjes die je ouder makkelijk open krijgt, ook met stijve vingers. Grote, duidelijke letters voor de dagen. En losse dagstrips, zodat je ouder één dag kan meenemen als hij of zij op stap gaat. Een weekdoos is goedkoop en werkt goed als je ouder het overzicht nog heeft, maar af en toe een geheugensteuntje nodig heeft.

Wie de weekdoos vult, is belangrijk. Spreek dat af, en zorg dat het altijd op hetzelfde moment gebeurt. Bij twijfel over een pil: niet raden, maar het medicatieoverzicht erbij pakken of de apotheek bellen.

Medicijnen op rol van de apotheek

Bij een medicijnrol, ook wel baxterrol genoemd, verpakt de apotheek alle pillen per innamemoment in een zakje. Op elk zakje staan de datum en het tijdstip. Je ouder hoeft dan niets meer uit te zoeken. Dat scheelt veel vergissingen.

Een medicijnrol kan vergoed worden als de arts er een verwijzing voor geeft en de apotheker vindt dat je ouder zonder rol de medicijnen niet goed kan innemen. De voorwaarden verschillen per zorgverzekeraar. Vraag het gewoon na bij de apotheek van je ouder, die weet hoe het zit.

Een medicijndispenser

Een medicijndispenser is een apparaatje waar de medicijnrol in gaat. Op het juiste moment geeft hij een geluid of lichtsignaal. Je ouder drukt op een knop en het zakje komt eruit. Wordt het zakje niet gepakt, dan kan de dispenser een seintje geven aan de thuiszorg of aan familie, afhankelijk van hoe het is ingesteld.

Krijgt je ouder thuiszorg en helpt de wijkverpleegkundige nu al met de medicijnen? Vraag dan of een dispenser een optie is. Veel thuiszorgorganisaties werken ermee, en dan regelen zij het samen met de apotheek. Je ouder houdt zo meer zelf in de hand, en de verpleegkundige hoeft niet voor elk innamemoment langs te komen.

Is er geen thuiszorg, dan kun je ook zelf een dispenser kopen of huren. Let dan goed op: hoe wordt hij gevuld, wie krijgt een melding en wat gebeurt er als niemand reageert? Een dispenser helpt alleen als die afspraken duidelijk zijn.

Wat past bij je ouder?

Weet je ouder nog goed wat hij of zij inneemt, maar is het soms even zoeken? Dan is een weekdoos vaak genoeg. Zijn er veel medicijnen en gaat het regelmatig mis? Vraag dan naar een medicijnrol. Vergeet je ouder de medicijnen echt, of is er al thuiszorg bij betrokken? Dan is een dispenser het overwegen waard.

Kies het samen. Voor je ouder kan het voelen alsof er iets wordt afgepakt. Leg uit dat het juist helpt om het zelf te blijven doen, met wat steun erbij.

Bewaar het overzicht op één plek

Leg het medicatieoverzicht op een vaste plek, bijvoorbeeld bij de noodlijst op de koelkast. Neem het mee naar elke afspraak en naar het ziekenhuis. In de Regelmap is daar een vaste plek voor, samen met de huisarts, de apotheek en andere contactpersonen.

Dit artikel is algemene informatie, geen medisch advies. Verander nooit zelf iets aan medicijnen. Overleg altijd met de huisarts of apotheker.

Meer informatie
Veilig thuis wonen Redactie Veilig thuis wonen Redactie

Rollator kiezen voor je ouder: binnen, buiten of allebei?

Een rollator geeft je ouder weer vrijheid, als je de goede kiest. Binnen of buiten, gewicht, handvatten en remmen: dit is waar je op let.

Je ziet het aan kleine dingen. Je vader loopt langzamer, houdt zich vast aan meubels, of gaat liever niet meer alleen naar de winkel. Een rollator kan dan veel vrijheid teruggeven. Je ouder loopt stabieler, kan onderweg even zitten en heeft een plek voor de boodschappen. Maar rollators verschillen nogal. Hier lees je waar je op let, zodat je er een kiest die ook echt gebruikt wordt.

Eerst kijken: lenen, huren of vergoed krijgen

Een gewone rollator zit niet in de basisverzekering. De overheid ziet het als een eenvoudig loophulpmiddel dat je zelf koopt of huurt. Sommige aanvullende verzekeringen geven wel een vergoeding, dus kijk even in de polis van je ouder. Heeft je ouder door een ziekte of beperking een speciale, aangepaste rollator nodig, dan kan dat soms wel via de zorgverzekeraar. Dat heet een complexe rollator. De huisarts kan je vertellen of dat aan de orde is.

Wil je eerst uitproberen of een rollator bevalt? Bij een thuiszorgwinkel kun je er vaak een huren. Dat is ook fijn na een operatie, als je ouder hem maar een tijdje nodig heeft. Probeer in de winkel verschillende modellen uit. Een rollator die in de winkel lekker loopt, is thuis meestal ook een goede.

Binnen, buiten of allebei

Een rollator voor binnen is smal en wendbaar, zodat hij door deuren en tussen meubels door past. Vaak zit er een blad op, zodat je ouder een kop koffie of een bord kan meenemen naar de tafel.

Een rollator voor buiten heeft grotere wielen, die makkelijker over stoepranden, klinkers en grind gaan. Hij is wat breder en zwaarder, maar loopt rustiger.

Gebruikt je ouder hem vooral buiten en soms binnen, kies dan een buitenmodel. Gaat het vooral om binnen, dan is een smalle binnenrollator vaak prettiger. Sommige ouders hebben er twee, eentje voor elk.

Waar let je op bij het kiezen

Het gewicht. Moet je ouder de rollator zelf in de auto tillen of een trapje op? Kies dan een lichte rollator. Die zijn er vanaf een kilo of zes. Zwaardere modellen staan steviger, maar zijn lastiger te tillen.

De hoogte van de handvatten. Dit is het belangrijkste. Laat je ouder rechtop staan met de armen ontspannen langs het lichaam. De handvatten horen dan ongeveer op de hoogte van de polsen. Te hoog of te laag geeft pijn in schouders of rug en een kromme houding.

De remmen. Je ouder moet ze makkelijk kunnen knijpen en ook vastzetten, zodat de rollator niet wegrolt als hij of zij gaat zitten. Laat het in de winkel uitproberen. Bij stijve of pijnlijke handen is dat extra belangrijk.

De zitting. Even uitrusten onderweg is voor veel ouderen de reden om weer naar buiten te gaan. Kijk of de zitting stevig is en niet te laag. Een rugband of rugsteun maakt het zitten veiliger.

Opvouwen en meenemen. Moet de rollator mee in de auto of de bus, kijk dan hoe makkelijk hij inklapt en hoe klein hij wordt. Sommige vouw je met één hand op.

De tas of mand. Voor boodschappen is een stevige tas of mand handig. Let op dat er niet te veel gewicht aan de voorkant hangt, anders kan de rollator kantelen.

Goed gebruiken

Een rollator helpt alleen als je ouder er goed mee loopt. Dicht bij de rollator lopen, rechtop, niet te ver ervoor duwen. Bij het gaan zitten eerst de remmen vast. Een fysiotherapeut of ergotherapeut kan dat even oefenen met je ouder. Uit de basisverzekering krijgt je ouder tien uur ergotherapie per jaar vergoed, binnen het eigen risico.

Denk ook aan het huis. Drempels, losse kleden en smalle doorgangen maken lopen met een rollator lastig. Met de wooncheck per kamer zie je snel wat je kunt aanpassen.

Praat er samen over

Een rollator is voor veel mensen een stap. Sommige ouders schamen zich, of vinden dat het nog wel gaat. Het helpt om te benoemen wat het oplevert: weer zelf naar de markt, een rondje lopen met de buurvrouw, minder bang om te vallen. En kies er samen een uit die je ouder mooi vindt. Dat maakt echt verschil.

Dit artikel is algemene informatie. Wat de zorgverzekeraar vergoedt, verschilt per polis. Kijk voor je eigen situatie in de voorwaarden van de zorgverzekering.

Meer informatie
Veilig thuis wonen Redactie Veilig thuis wonen Redactie

Toiletverhoger en beugels: zo wordt het toilet veiliger

Opstaan van het toilet gaat niet meer vanzelf? Met een toiletverhoger en een paar goede beugels wordt het weer veilig. Zo kies je wat past.

Opstaan van het toilet lijkt iets kleins, tot het niet meer vanzelf gaat. Je ouder steunt op de wastafel, pakt de handdoekrek vast of blijft net iets te lang zitten. Juist op het toilet gaat het vaak mis, zeker 's nachts als je ouder slaperig is. Met een toiletverhoger en een paar goede beugels wordt het weer een stuk veiliger. Hier lees je wat er is en waar je op let.

Eerst kijken: lenen of vergoed krijgen

Heeft je ouder het voor korte tijd nodig, bijvoorbeeld na een nieuwe heup of knie? Dan kun je een toiletverhoger, ook met armleuningen, vaak lenen bij een uitleenpunt of thuiszorgwinkel. Dat gaat via de zorgverzekeraar en is bedoeld voor ongeveer een half jaar.

Voor langere tijd kijk je bij de gemeente. Een losse toiletverhoger en gewone wandbeugels ziet de gemeente meestal als iets wat je zelf koopt. Een vast verhoogd toilet of opklapbare beugels naast het toilet kunnen wel via de Wmo lopen, als je ouder er echt op aangewezen is. Woont je ouder in een huurhuis, dan mag een aanpassing die via de Wmo wordt vergoed ook zonder toestemming van de verhuurder.

De toiletverhoger

Een toiletverhoger legt je op de toiletpot, zodat je ouder hoger zit en minder diep hoeft te buigen. De meeste zijn er in een hoogte van ongeveer 6 of 10 centimeter. Welke past, hangt af van de lengte van je ouder en de hoogte van de pot. Een goede richtlijn: zittend staan de voeten plat op de grond en zijn de knieën ongeveer even hoog als de heupen of iets lager. Twijfel je, kies dan eerst de lagere en kijk hoe het gaat.

Let op hoe hij vastzit. Een verhoger met klemmen of schroefjes aan de pot verschuift niet. Losse modellen zijn makkelijk mee te nemen, maar kunnen gaan schuiven als je ouder er schuin op gaat zitten. Er zijn ook verhogers met een deksel en met of zonder armleuningen.

Beugels naast het toilet

Een vaste wandbeugel zit op de muur naast het toilet. Je ouder trekt zich eraan op of zoekt er houvast bij het gaan zitten. Wandbeugels zijn er in verschillende lengtes. Een schuine of verticale beugel is vaak het fijnst om aan op te trekken. Laat iemand meekijken op welke hoogte hij het best zit, bijvoorbeeld een ergotherapeut of de thuiszorg.

Een opklapbare toiletbeugel zit naast het toilet aan de achterwand en klap je omhoog als hij in de weg zit. Fijn als er aan de zijkant geen muur is, of als je ouder aan twee kanten steun nodig heeft.

Een toiletframe zet je om het toilet heen. Het heeft aan twee kanten armleuningen en hoeft niet aan de muur. Handig in een huurhuis of als boren niet kan.

Een eerlijke waarschuwing over beugels met zuignappen: die zijn handig voor wat extra balans, maar niet om je volle gewicht aan te hangen. Een zuignap kan loslaten. Gebruik ze dus niet als enige steun bij het opstaan.

Goed laten monteren

Een beugel is zo sterk als de muur waar hij in zit. In steen of beton houdt hij goed. In een holle wand of een voorzetwand met alleen gipsplaat moet je speciale pluggen gebruiken of een andere plek zoeken. Bij tegels boor je bij voorkeur in de voeg of met een tegelboor. Twijfel je, laat het dan doen door een klusjesman of de leverancier.

Wat er verder helpt

Een nachtlampje met sensor op de gang en in het toilet, zodat je ouder 's nachts niet in het donker hoeft te zoeken. Geen losse matjes voor de pot. En het toiletpapier binnen handbereik, zodat je ouder niet hoeft te draaien of te reiken. Kijk ook naar de badkamer en loop de rest van het huis na met de wooncheck per kamer.

Dit artikel is algemene informatie. Wat de zorgverzekeraar en de gemeente vergoeden, verschilt per polis en per gemeente. Vraag het na voor je eigen situatie.

Meer informatie
Veilig thuis wonen Redactie Veilig thuis wonen Redactie

Douchestoel kiezen voor je ouder: waar let je op?

Een douchestoel maakt douchen weer rustig en veilig. Welke soort past bij je ouder, waar let je op en kun je hem lenen of vergoed krijgen?

Douchen kost je vader of moeder steeds meer moeite. Lang staan lukt niet meer, of je ouder houdt zich vast aan de kraan of het gordijn. Misschien is er al eens bijna iets misgegaan. Een douchestoel of douchekruk is dan vaak de eerste stap. Het is een klein ding, maar het maakt douchen weer rustig en veilig. Hier lees je welke soorten er zijn, waar je op let en of je hem kunt lenen of vergoed krijgen.

Eerst kijken: lenen of vergoed krijgen

Is het voor een korte periode, bijvoorbeeld na een ziekenhuisopname of een operatie? Dan kun je een douchestoel vaak lenen bij een uitleenpunt of thuiszorgwinkel. Dat loopt via de zorgverzekeraar en is bedoeld voor ongeveer een half jaar. Vraag bij de zorgverzekeraar van je ouder welke uitleenwinkel daarbij hoort en wat je nodig hebt.

Heeft je ouder de stoel langer nodig, dan kun je bij de gemeente vragen of het via de Wmo kan. Reken er wel op dat veel gemeenten een eenvoudige douchekruk of douchestoel zien als iets wat je zelf koopt, omdat ze niet duur zijn. Bij een ingewikkeldere situatie, bijvoorbeeld als je ouder niet meer zelf op en van een stoel kan komen, kijkt de gemeente vaak wel mee. Een ergotherapeut kan dan helpen. Uit de basisverzekering krijg je tien uur ergotherapie per jaar vergoed, wel binnen het eigen risico.

Kruk, stoel of klapzitting

Een douchekruk is klein en makkelijk op te bergen. Hij past ook in een smalle douchebak. Maar er zit geen rugleuning aan en geen armleuningen. Dat is prima voor iemand die nog redelijk stevig zit en alleen niet lang kan staan.

Een douchestoel heeft een rugleuning en vaak armleuningen. Die armleuningen zijn meer dan comfort: je ouder kan zich eraan opdrukken bij het opstaan en zit stabieler. Voor de meeste ouderen is dit de veiligste keus, als er ruimte genoeg is.

Een opklapbare douchezitting zit vast aan de muur. Hij staat nooit in de weg en wiebelt niet. Je moet hem wel stevig laten monteren in een stenen muur. In een huurwoning vraag je eerst toestemming aan de verhuurder, tenzij het via de Wmo loopt.

Waar let je op bij het kiezen

De maat van de douche. Meet de douchebak of de vrije ruimte op de vloer voor je iets kiest. Kijk ook of de deur of het gordijn nog dicht kan als de stoel erin staat. Een stoel die nét niet past, wordt al snel niet meer gebruikt.

De zithoogte. Bijna alle douchestoelen hebben poten die je in hoogte kunt verstellen. De goede hoogte is als je ouder met de voeten plat op de grond zit en de knieën ongeveer even hoog zijn als de heupen. Te laag maakt opstaan zwaar, te hoog maakt het wiebelig.

Stevige voetjes. Kijk of de poten rubberen doppen hebben die niet wegglijden op natte tegels. Op een douchevloer met een afschot of putje is dat extra belangrijk.

De zitting. Een zitting met kleine gaatjes of een uitsparing laat het water weglopen en voelt minder koud. Een uitsparing aan de voorkant maakt het wassen makkelijker.

Het maximale gewicht. Op elke stoel staat hoeveel gewicht hij kan dragen. Neem ruim, zeker als je ouder zich ook aan de armleuningen opdrukt.

Schoonmaken. Kies een stoel die je makkelijk uit elkaar haalt of afspoelt. Kalk en zeep blijven anders in de naden zitten.

Zet er meteen iets bij

Een douchestoel werkt het best samen met een paar andere kleine dingen. Een antislipmat in de douche en een droge mat ervoor. Een wandbeugel waar je ouder zich aan kan vasthouden bij het gaan zitten en opstaan. En een handdouche op een glijstang, zodat je ouder zittend kan douchen zonder te reiken. Lees ook hoe je de badkamer veiliger maakt, of loop de hele woning na met de wooncheck per kamer.

Praat er samen over

Voor sommige ouders voelt een douchestoel als toegeven dat het niet meer gaat. Dat is begrijpelijk. Het helpt vaak om het niet als een hulpmiddel te brengen, maar als iets wat douchen fijner maakt. Lekker rustig zitten, de tijd nemen, niet bang hoeven zijn om uit te glijden. Laat je ouder zelf mee kiezen of meegaan naar de winkel. Wie zelf heeft gekozen, gebruikt het ook echt.

Dit artikel is algemene informatie. Wat de zorgverzekeraar en de gemeente vergoeden, verschilt per polis en per gemeente. Vraag het na voor je eigen situatie.

Meer informatie
Voor later Redactie Voor later Redactie

Levenstestament en volmacht: wat regel je, en wanneer?

Wie regelt de bankzaken als je vader of moeder het zelf niet meer kan? Met een levenstestament leggen je ouders dat vast, zolang het nog kan.

Het is een vraag die je liever niet stelt. Wat als je vader of moeder door dementie, een beroerte of een ongeluk zelf geen beslissingen meer kan nemen? Wie mag dan de bankzaken doen, de huur opzeggen of met de arts praten? Veel mensen denken dat de kinderen of de partner dat vanzelf mogen. Dat is niet zo.

Wat gebeurt er als er niets geregeld is?

Kan je ouder niet meer zelf beslissen en is er niets vastgelegd, dan wijst de kantonrechter iemand aan. Dat kan een mentor zijn voor persoonlijke zaken zoals zorg, een bewindvoerder voor geld en bezit, of in het uiterste geval een curator. Dat kan een familielid zijn, maar ook iemand van buiten. Het kost tijd en geld, en er moet verantwoording worden afgelegd aan de rechter.

Wat is een levenstestament?

In een levenstestament legt je ouder vast wie namens hem of haar mag handelen als dat zelf niet meer lukt. Dat heet een volmacht. Daarnaast kan je ouder wensen vastleggen, bijvoorbeeld over de zorg, over zo lang mogelijk thuis blijven wonen, over het huis of over wie er voor de kat zorgt.

Een gewoon testament gaat over wat er na het overlijden gebeurt. Een levenstestament gaat over de tijd daarvoor.

Levenstestament of losse volmacht?

Een volmacht kan ook los, bijvoorbeeld voor de bankrekening. Veel banken hebben daar een eigen formulier voor. Zo'n volmacht is handig voor dagelijkse zaken, maar dekt meestal niet alles. Vraag bij de bank wat hun volmacht wel en niet regelt. Een levenstestament bij de notaris is breder. Daarin staat in één document wie wat mag, voor geld en voor persoonlijke zaken.

Waar denk je samen over na?

Wie wordt de gevolmachtigde? Kies iemand die je ouder volledig vertrouwt en die het ook aankan, want het kan veel werk zijn. Soms is het fijn om twee mensen aan te wijzen, of iemand die meekijkt. Vanaf wanneer mag de gevolmachtigde handelen: meteen, of pas als je ouder het zelf niet meer kan? En welke wensen zijn belangrijk, over zorg, wonen en geld?

Het moet op tijd

Een levenstestament kan alleen worden opgesteld zolang je ouder nog wilsbekwaam is. Dat betekent dat hij of zij begrijpt wat er wordt vastgelegd. Bij beginnende dementie kan dat soms nog, maar de notaris moet daar zeker van zijn. Wacht dus niet tot het nodig is.

Wat kost het?

Bij de notaris betaal je voor een levenstestament meestal tussen de 500 en 700 euro, afhankelijk van de notaris en van wat er geregeld moet worden. Online kan het goedkoper. Vraag vooraf een offerte. Een levenstestament bij de notaris heeft een voordeel: banken en instanties accepteren het makkelijker.

De notaris kan het levenstestament laten inschrijven in het Centraal Levenstestamentenregister. Daarin staat alleen dat er een levenstestament is en bij welke notaris, niet wat erin staat.

Na het tekenen

Zorg dat de gevolmachtigde weet bij welke notaris het levenstestament ligt en waar een afschrift is. Vertel het ook aan de rest van de familie, zodat niemand verrast wordt. Noteer het in de Regelmap, bij de belangrijke documenten. Dat is geen officieel document, maar wel de plek waar iedereen kan zien wat er geregeld is en waar het ligt.

Zo begin je het gesprek

Begin niet met "stel dat je dement wordt". Begin met wat je ouder belangrijk vindt: "Wie wil je dat er voor je opkomt als het een keer niet gaat?" In Praten met je ouders over later lees je meer manieren om het onderwerp rustig aan te snijden.

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Voor je eigen situatie kun je terecht bij een notaris.

Meer informatie
Meer hulp nodig Redactie Meer hulp nodig Redactie

Hulp aanvragen bij de gemeente: zo werkt de Wmo

Merk je dat je ouder thuis meer hulp nodig heeft? Via de Wmo kan de gemeente helpen. Zo werkt de aanvraag, stap voor stap.

Het gaat thuis net niet meer helemaal. Het huishouden wordt te zwaar, de boodschappen lukken niet meer zelf, of je ouder komt nauwelijks nog buiten. Misschien doe jij al veel, naast je werk en je eigen gezin. Dan is het goed om te weten dat de gemeente kan helpen. Dat gaat via de Wmo, de Wet maatschappelijke ondersteuning.

Wat valt onder de Wmo?

Via de Wmo regelt de gemeente hulp die nodig is om thuis te kunnen blijven wonen en mee te blijven doen. Denk aan hulp in het huishouden, begeleiding, dagbesteding, aanpassingen in huis zoals beugels of een traplift, hulpmiddelen zoals een rolstoel of scootmobiel, en vervoer. Ook als mantelzorger kun je bij de gemeente terecht voor ondersteuning.

Niet alles valt onder de Wmo. Verzorging en verpleging thuis, zoals hulp bij het douchen of wondzorg, regel je via de wijkverpleging. Die wordt betaald door de zorgverzekeraar. En heeft je ouder de hele dag zorg of toezicht dichtbij nodig, dan gaat het meestal om de Wet langdurige zorg. Twijfel je waar je moet zijn? De gemeente of de huisarts kan het je vertellen.

Stap 1: de melding

Je begint met een melding bij de gemeente. Dat kan vaak via een formulier op de website, telefonisch of bij het sociaal wijkteam. Je ouder kan dat zelf doen, maar jij mag ook helpen. Daarna moet de gemeente binnen zes weken onderzoeken wat er nodig is.

Je mag binnen zeven dagen na de melding ook een persoonlijk plan sturen. Daarin schrijf je zelf op hoe het gaat en wat jullie denken dat helpt. Dat is niet verplicht, maar zo vertel je het verhaal op jullie manier.

Stap 2: het gesprek

De gemeente nodigt je ouder uit voor een gesprek, vaak thuis aan de keukentafel. Daarom heet het ook wel het keukentafelgesprek. Een medewerker van de gemeente kijkt samen met je ouder wat nog goed gaat, wat niet meer lukt en wat familie, buren of vrienden al doen. De gemeente kijkt eerst wat je ouder zelf kan en wat de omgeving kan bijdragen.

Wees erbij als het kan. Ouders zijn in zo'n gesprek vaak flinker dan ze thuis zijn: "Ach, het gaat wel." Schrijf vooraf samen op wat er de afgelopen weken misging of veel moeite kostte. Concrete voorbeelden zeggen meer dan "het wordt allemaal wat zwaarder".

Je ouder heeft ook recht op gratis en onafhankelijke cliëntondersteuning. Zo iemand helpt bij de voorbereiding en kan mee naar het gesprek. Vraag de gemeente ernaar, want lang niet iedereen hoort er vanzelf over.

Stap 3: het verslag

Na het gesprek krijg je een verslag. Lees het goed. Staat alles erin wat jullie hebben verteld? Klopt het? Je hoeft het niet meteen te tekenen. Klopt er iets niet, laat dat dan weten en vraag om een aanpassing.

Stap 4: de aanvraag en het besluit

Blijkt uit het gesprek dat je ouder hulp nodig heeft, dan dien je een aanvraag in. Vaak helpt de gemeente daarbij. Daarna beslist de gemeente binnen twee weken. Dat besluit heet een beschikking. Daarin staat welke hulp je ouder krijgt, van wie en voor hoe lang.

Wat kost het?

Voor de meeste hulp uit de Wmo betaal je een vaste eigen bijdrage. In 2026 is dat 21,80 euro per maand, hoeveel hulp je ouder ook krijgt. Het CAK stuurt de rekening. Sommige gemeenten vragen minder, bijvoorbeeld bij een laag inkomen. Het kabinet wil de eigen bijdrage later afhankelijk maken van het inkomen. Kijk daarom bij een aanvraag altijd even wat er op dat moment geldt.

Niet eens met het besluit?

Krijgt je ouder minder dan nodig is, of wordt de aanvraag afgewezen? Dan kun je binnen zes weken bezwaar maken bij de gemeente. Begin met een gesprek met de contactpersoon, want soms is er iets misgegaan of verkeerd begrepen. De cliëntondersteuner kan ook hierbij helpen.

Zo houd je overzicht

Een aanvraag bij de gemeente levert al snel papieren op: brieven, een verslag, een beschikking, namen van contactpersonen. Bewaar ze op één plek, met de datum erbij. In de Regelmap is daar ruimte voor, samen met de andere contactpersonen en afspraken rond je ouder. Gaat het vooral om veiligheid in huis, kijk dan ook eens naar de wooncheck.

Dit artikel is algemene informatie. De precieze regels en termijnen kunnen per gemeente iets verschillen. Kijk voor je eigen situatie op de website van de gemeente van je ouder.

Meer informatie
Nu alvast regelen Redactie Nu alvast regelen Redactie

Wat moet je regelen voor ouder wordende ouders?

Je wilt je ouders graag helpen, maar waar begin je? Dit overzicht laat zien welke onderwerpen je op tijd kunt bespreken, zonder alles ineens te hoeven regelen.

Als je ouders ouder worden, komen er vaak langzaam meer vragen bij. Waar liggen belangrijke documenten? Wie mag er gebeld worden als er onverwacht iets gebeurt? Willen je ouders zo lang mogelijk thuis blijven wonen? En wie helpt er als administratie, afspraken of praktische taken lastiger worden?

Je hoeft niet alles in één keer te bespreken of over te nemen. Begin met overzicht, laat je ouders bepalen wat zij willen delen en leg alleen vast wat voor jullie werkelijk nuttig is. De belangrijkste onderwerpen zijn documenten, geldzaken, zorg, wonen, contactpersonen en persoonlijke wensen voor later.

Begin niet met een map maar met een gesprek

De neiging is begrijpelijk: een lijst maken, documenten verzamelen en meteen alles willen afvinken. Toch werkt dat vaak averechts. Je ouders kunnen het gevoel krijgen dat jij hun leven wilt organiseren terwijl zij daar zelf nog prima toe in staat zijn.

Begin daarom met een gewone vraag. Bijvoorbeeld: "Als er onverwacht iets gebeurt, wat zou jij dan fijn vinden dat ik weet?" Of: "Zijn er dingen waarvan je zou willen dat we ze alvast samen bespreken?" Daarmee blijft de regie waar die hoort: bij je ouder. Meer tips lees je in het gesprek over later.

De landelijke campagne Praat vandaag over morgen adviseert om op tijd te praten over onder meer wonen, zorg en de hulp die mensen uit de omgeving later wel of niet kunnen bieden. Ook is het verstandig om zulke gesprekken af en toe te herhalen, want wensen en omstandigheden kunnen veranderen.

Zes onderwerpen om op tijd langs te lopen

Onderstaande indeling geeft richting. Het is geen lijst die morgen volledig af moet zijn. Kies eerst één onderwerp dat nu relevant of gemakkelijk bespreekbaar voelt.

1. Belangrijke documenten en gegevens

Het helpt als duidelijk is waar basisdocumenten en actuele gegevens te vinden zijn. Denk aan verzekeringen, pensioeninformatie, belangrijke overeenkomsten, woongegevens en de contactgegevens van organisaties waarmee je ouder regelmatig te maken heeft. Hoe je de administratie overzichtelijk maakt, lees je in een apart artikel.

Bewaar geen pincodes of wachtwoorden in een vrij toegankelijke map. Noteer liever hoe digitale zaken veilig zijn geregeld en bij wie je ouder terechtkan. Bespreek ook wie het overzicht mag bekijken. Familie zijn betekent niet automatisch dat je overal toegang toe hebt.

2. Geldzaken en bevoegdheden

Een globaal overzicht van inkomsten, vaste lasten, verzekeringen en abonnementen kan later veel uitzoekwerk voorkomen. Dat betekent niet dat je bankzaken moet overnemen. Spreek af welke hulp je ouder eventueel wil en wat juist privé blijft.

Wil je ouder vastleggen wie financiële of persoonlijke zaken mag regelen wanneer dat zelf niet meer lukt, dan kan een volmacht of levenstestament relevant zijn. Dit zijn juridische keuzes. Laat je ouder daarvoor informatie inwinnen bij een notaris of andere bevoegde deskundige. Een zelfgemaakte planner vervangt zo'n document niet.

3. Zorginformatie en wensen

Het is praktisch als belangrijke contactgegevens van huisarts, apotheek en betrokken zorgverleners vindbaar zijn. Een actueel medicatieoverzicht hoort bij voorkeur uit de apotheek of het medisch dossier te komen. Schrijf medische informatie alleen op met toestemming van je ouder en deel die niet breder dan nodig.

Naast gegevens kun je voorzichtig praten over voorkeuren: wie mag worden geïnformeerd, wie mag bij een gesprek aanwezig zijn en welke ondersteuning voelt prettig? Het gaat hier om wensen en communicatie, niet om zelf medische beslissingen vast te leggen.

4. Wonen en dagelijkse ondersteuning

Veel ouders willen zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Bespreek daarom niet alleen óf dat de wens is, maar ook wat daarvoor nodig kan zijn. Zijn belangrijke voorzieningen bereikbaar? Is de woning praktisch en veilig? Wie kan tijdelijk helpen met boodschappen, vervoer, huisdieren of kleine klussen? Met de wooncheck loop je samen het huis door.

Een gesprek over verhuizen hoeft geen besluit te betekenen. Het kan juist rust geven om woonwensen te kennen voordat er tijdsdruk ontstaat. Noteer wat belangrijk is, zoals de buurt, nabijheid van familie, buitenruimte, gelijkvloers wonen of ruimte voor hobby's. Gaat het toch richting verhuizen naar een andere woning, dan helpt een stappenplan.

5. Contactpersonen en taakverdeling

Bij een onverwachte situatie helpt het als duidelijk is wie als eerste wordt gebeld. Bespreek ook welke familieleden, buren of vrienden iets kunnen en willen doen. Ga er niet automatisch van uit dat één kind alles oppakt.

Maak afspraken concreet. Wie houdt contact met instanties? Wie kan meegaan naar een afspraak? Wie woont dichtbij? En wie kan juist op afstand administratie of planning doen? Een eerlijke verdeling voorkomt dat onuitgesproken verwachtingen later spanning geven.

6. Persoonlijke en digitale wensen voor later

Sommige onderwerpen zijn gevoeliger. Denk aan waardevolle spullen, huisdieren, digitale accounts, abonnementen en wensen rond afscheid of uitvaart. Je hoeft zo'n gesprek niet zwaar te maken. Vraag wat je ouder belangrijk vindt en waar eventuele informatie wordt bewaard.

Voor digitale accounts geldt opnieuw: verzamel niet zomaar wachtwoorden in een onbeveiligd document. Leg liever vast welke accounts en abonnementen bestaan en hoe toegang veilig is geregeld. Voor juridische vastlegging of nalatenschapsvragen is deskundig advies passend.

Zo begin je zonder dat het te groot wordt

Kies één rustig moment. Begin niet tijdens ziekte, haast of een familieconflict. Een gewoon koffiemoment is vaak geschikter.

Vraag toestemming. Zeg waarom je het onderwerp aansnijdt en vraag of je ouder er nu over wil praten.

Kies één thema. Bespreek bijvoorbeeld eerst alleen contactpersonen of belangrijke documenten.

Leg alleen afspraken vast. Noteer niet meer dan nodig en controleer samen of de formulering klopt.

Spreek een klein vervolg af. Plan pas daarna een volgend onderwerp. Alles hoeft niet in één gesprek klaar te zijn.

Gratis checklist met 25 concrete aandachtspunten

Wil je samen bekijken welke onderwerpen al duidelijk zijn en welke later aandacht mogen krijgen? Gebruik dan de gratis checklist 25 dingen die je met je ouders wilt regelen voordat het nodig is. Per punt kiezen jullie: nu doen, later doen of niet van toepassing. Op de laatste pagina bepalen jullie samen de eerste drie acties.

Download de gratis checklist

Veelgestelde vragen

Wanneer begin je met regelen voor je ouders?

Het beste moment is wanneer er nog geen crisis of tijdsdruk is. Begin klein en bespreek alleen wat je ouder zelf wil delen. Het gesprek kan later altijd worden aangevuld.

Mag ik de administratie van mijn ouders zomaar overnemen?

Nee. Je ouder houdt zelf de regie zolang diegene dat kan en wil. Voor toegang tot bankzaken, medische gegevens of formele vertegenwoordiging kunnen aparte toestemming, een volmacht of andere juridische afspraken nodig zijn.

Wat als mijn ouders niets willen bespreken?

Respecteer dat en probeer niet alles in één keer af te dwingen. Leg rustig uit waarom één praktisch onderwerp jou zou helpen, bijvoorbeeld wie je bij nood mag bellen. Kom er op een later moment op terug.

Moet ik wachtwoorden en pincodes opschrijven?

Niet in een onbeveiligde map of gedeeld document. Noteer hooguit welke digitale accounts er zijn en bespreek een veilige manier waarop je ouder toegang of nalatenschap wil regelen.

Bronnen

Deze blog geeft algemene informatie en vervangt geen juridisch, medisch of financieel advies. Controleer persoonlijke keuzes altijd bij de passende instantie of deskundige.

Praat vandaag over morgen, over zorg, wonen, verwachtingen en hulp uit de omgeving.

Notaris.nl, over levenstestament, volmacht en vertegenwoordiging.

Regelhulp, over wonen, zorg en ondersteuning voor ouderen.

MantelzorgNL, over mantelzorg, samenwerking en verdeling van ondersteuning.

Bronnen en inhoud gecontroleerd op 11 september 2026.

Meer informatie
Wonen en verhuizen Redactie Wonen en verhuizen Redactie

Wat neem je mee naar het verpleeghuis?

Kleding, vertrouwde spullen en de kleine dingen die vaak vergeten worden. Zo maak je de nieuwe kamer van je ouder echt van hem of haar.

Je vader of moeder gaat naar het verpleeghuis. Misschien had je het al zien aankomen, misschien ging het ineens. Hoe dan ook staat er nu een kamer klaar die nog niet als thuis voelt. Wat neem je mee? Aan kleding, meubels en medicijnen denkt bijna iedereen. Juist de kleine, dagelijkse dingen worden vaak vergeten, terwijl die het verschil maken.

Dit artikel is geschreven met hulp van een verzorgende IG die elke week ziet wat er bij een opname misgaat.

Eerst even vragen

Vraag voor je gaat inpakken wat het verpleeghuis zelf regelt en wat mag. Hoe groot is de kamer en wat staat er al? Mogen er eigen meubels mee? Moeten elektrische apparaten eerst gekeurd worden? Is er wifi op de kamer? Hoe werkt de was, en wat kost die? Zo voorkom je dat je spullen meeneemt die niet passen of niet mogen.

De dingen die vaak vergeten worden

Een reservebril en een brillenkoker, want een bril raakt makkelijk zoek of gaat stuk. Batterijen of de oplader van het gehoorapparaat, want zonder werkend gehoorapparaat wordt elk gesprek moeilijk. Goed passende schoenen en pantoffels, voor veilig lopen. Een gebitsbakje en de spullen om het gebit te verzorgen, zodat een prothese niet kwijtraakt of verwisseld wordt. Een telefoonoplader en een lijstje met de belangrijkste nummers. En een duidelijke klok of kalender, die helpt om dag en tijd te weten.

Spreek ook meteen af wie de kapper, de pedicure en de was regelt. Dat voorkomt later gedoe.

Kleding die tegen de was kan

In veel verpleeghuizen gaat de was naar een wasserij. Kleding wordt daar warm gewassen en gedroogd, en sommige stoffen krimpen of gaan snel stuk. Kies kleding die daar tegen kan en neem genoeg mee om te wisselen. Zet in elk kledingstuk een naamlabel, zodat het na het wassen bij je ouder terugkomt. Er zijn strijklabels, plaklabels en labels die je met een speciale pen beschrijft.

De kleine dingen die het verschil maken

Een nieuwe kamer wordt pas een thuis met vertrouwde spullen. Het eigen kussen. De favoriete mok. Een eigen plaid op de stoel. De radiozender die thuis altijd aanstond. De zeep of bodylotion die je moeder altijd gebruikte, want een bekende geur kan geruststellen. Foto's van familie en van vroeger. Juist die kleine dingen helpen je ouder om zich minder verloren te voelen.

Handige spullen voor op de kamer

Een digitale fotolijst waar de familie via een app nieuwe foto's naartoe stuurt. Zo blijft je ouder op de hoogte van de kleinkinderen, ook als je niet elke dag langskomt. Let op: veel lijsten hebben wifi nodig.

Een klok die naast de tijd ook de dag, de datum en het dagdeel laat zien. Fijn voor ouderen die in de war raken over welke dag het is.

Een eenvoudige radio of muziekspeler met grote knoppen, zodat je ouder zelf de vertrouwde muziek aan kan zetten. En een koptelefoon voor de tv, zodat het geluid hard genoeg is zonder dat de buren er last van hebben.

Een nachtlampje met sensor, voor de weg naar het toilet 's nachts. En als je ouder nog belt: een eenvoudige seniorentelefoon met grote toetsen.

Houd bij wat er mee is

Kleine spullen raken in een verpleeghuis makkelijk zoek. Een bril in het beddengoed, een gehoorapparaat dat met de was meegaat. Maak van de belangrijkste spullen een foto en schrijf op hoe je ze herkent en waar ze horen te liggen. Raakt er iets kwijt, dan weet het zorgteam meteen waar ze naar zoeken.

Vertel wie je ouder is

Het zorgteam leert je ouder pas echt kennen als het weet wie er achter de zorgvraag zit. Hoe wil je vader aangesproken worden? Drinkt je moeder haar koffie zwart? Wordt ze onrustig als iemand haar aanraakt zonder eerst uit te leggen wat er gaat gebeuren? Schrijf het op en bespreek het met de contactverzorgende. Vooral bij dementie maakt dat een groot verschil.

Alles op één plek

In de Verpleeghuisplanner staan alle lijsten uit dit artikel, plus een registratie van persoonlijke spullen met ruimte voor een foto, twintig vragen voor de rondleiding, de pagina's Dit ben ik voor het zorgteam en een wenplanner voor de eerste vier weken. Wil je alleen de pagina's voor het zorgteam? Die zijn ook los te krijgen als Dit ben ik.

Meer informatie
Wonen en verhuizen Redactie Wonen en verhuizen Redactie

Seniorenverhuizing voorbereiden: stappenplan

Gaat je vader of moeder verhuizen? Met dit stappenplan bereid je de seniorenverhuizing rustig voor, van de eerste keuzes tot de eerste weken.

Je ouders hebben besloten: ze gaan verhuizen. Misschien naar een appartement, een seniorenwoning of dichter bij jou. Dat is een grote stap, met veel gevoel. Een verhuizing op latere leeftijd vraagt een andere aanpak dan een gewone verhuizing. Meer tijd, meer rust, en vaak meer handen. Met dit stappenplan weet je wat er wanneer moet gebeuren.

Dit stappenplan is voor een verhuizing naar een zelfstandige woning. Een verhuizing naar een verpleeghuis gaat anders.

Drie maanden of langer van tevoren

Begin met de grote lijn. Wanneer is de verhuisdatum? Wie in de familie helpt mee en waarmee? Wil je een verhuisbedrijf inschakelen, vraag dan meerdere offertes aan. Volgens de Consumentenbond, zoals Trustoo die aanhaalt, zit er tussen vier offertes gemiddeld zo'n € 400 verschil. Vraag ook of het bedrijf ervaring heeft met seniorenverhuizingen, want dan helpen ze vaak ook met inpakken, inrichten en opleveren.

Check bij de gemeente of er een regeling is. Sommige gemeenten hebben een verhuiskostenvergoeding voor senioren die doorstromen naar een kleinere woning. Dat verschilt per gemeente en per jaar.

Twee maanden van tevoren: spullen uitzoeken

Dit is vaak het zwaarste deel. De nieuwe woning is meestal kleiner, dus niet alles kan mee. Meet de nieuwe woning op en kijk samen welke meubels passen. Begin met één kamer of zelfs één kast tegelijk. Laat je ouder zelf kiezen wat mee gaat. Spullen met veel herinneringen verdienen extra tijd. Wat de kinderen willen hebben, spreek je liefst vroeg af, zodat er later geen gedoe ontstaat.

Een maand van tevoren: regelen en melden

Zeg de energie, internet en abonnementen op of verhuis ze mee. Geef de verhuizing door aan de gemeente, de bank, de zorgverzekeraar, de huisarts en de apotheek. Kijk of je ouder een nieuwe huisarts nodig heeft in de nieuwe buurt. Regel een postdoorstuurservice voor de eerste maanden.

De laatste weken: inpakken

Pak dozen in per kamer en schrijf er duidelijk op waar ze heen moeten. Maak een aparte doos of tas met wat je ouder de eerste dagen nodig heeft: medicijnen, kleding, toiletspullen, telefoon en oplader, belangrijke papieren en iets vertrouwds.

De verhuisdag

Zorg dat je ouder die dag niet alles hoeft te doen. Misschien is het fijn als iemand met hem of haar ergens anders is terwijl de verhuizers bezig zijn. Richt als eerste het bed, de stoel en het toilet in, zodat je ouder 's avonds meteen een thuis heeft.

De eerste weken

De nieuwe woning moet nog een thuis worden. Kom vaker langs dan anders, help met het vinden van de winkels en maak kennis met de buren. Het is normaal als je ouder het oude huis mist. Geef het tijd.

Spullen kiezen zonder ruzie

Het zwaarste deel van een verhuizing is meestal niet het inpakken, maar het kiezen. Wat gaat mee, wat blijft achter, en wie krijgt de kast van oma? Daar lopen veel families tegenaan. In spullen opruimen voor een verhuizing vind je een rustige manier om dat samen te doen.

Gaat je ouder naar een kleinere woning of een verpleeghuis, dan past er vaak maar een deel mee. Wat echt belangrijk is om mee te nemen, lees je in wat neem je mee naar het verpleeghuis.

En spreek met broers en zussen af wie wat oppakt. De een regelt de verhuizer, de ander de adreswijzigingen. Hoe je dat eerlijk verdeelt, staat in mantelzorg verdelen in de familie.

Alles op één plek

Met de Verhuisplanner houd je de hele verhuizing bij: keuzes, spullen, taken in de familie, kosten, adreswijzigingen, de verhuisdag en de eerste weken in het nieuwe huis.

Bekijk de Verhuisplanner

Meer informatie
Wonen en verhuizen Redactie Wonen en verhuizen Redactie

Woning aanpassen of verhuizen?

Past het huis van je ouders nog? Zo zet je aanpassen en verhuizen eerlijk naast elkaar, met je ouder zelf in de hoofdrol.

De trap wordt zwaarder, de tuin te veel en de badkamer voelt niet meer veilig. Op een gegeven moment komt de vraag op tafel: passen we het huis aan, of is verhuizen beter? Het is een van de grootste beslissingen die je ouders nog nemen. En het is hun beslissing. Jij kunt helpen om de keuze rustig en eerlijk te maken.

Begin bij wat je ouder wil

Voordat je naar kosten en mogelijkheden kijkt, is het belangrijk om te horen wat je ouder zelf wil. Wat betekent dit huis voor hem of haar? Wat zou het moeilijkst zijn om achter te laten? En wat zou juist een opluchting zijn? Soms blijkt dat je ouder al langer over verhuizen nadenkt, maar het niet durfde te zeggen. Soms is de wens om te blijven juist heel groot.

Wanneer aanpassen goed kan

Aanpassen past vaak als de problemen vooral praktisch zijn. Een extra trapleuning, beugels in de badkamer, drempels weg, betere verlichting. Ook grotere aanpassingen zoals een traplift of een slaapkamer beneden zijn soms mogelijk. Voor woningaanpassingen kun je bij de gemeente terecht via de Wmo. Kijk ook naar de omgeving: blijven de buurt, de winkels en de mensen om je ouder heen goed bereikbaar?

Wanneer verhuizen beter kan zijn

Verhuizen kan beter passen als er meerdere dingen tegelijk spelen. Het huis is groot en zwaar om bij te houden, de slaapkamer en badkamer zitten boven, en de winkels en zorg zijn ver weg. Of je ouder voelt zich eenzaam in een buurt waar steeds minder bekenden wonen. Een kleinere of aangepaste woning dichter bij voorzieningen of familie kan dan meer vrijheid geven, niet minder.

Zet het eerlijk naast elkaar

Maak samen een overzicht. Wat moet er aan het huis gebeuren en wat kost dat? Hoe lang lost het de problemen op? Wat zijn de kosten en de moeite van een verhuizing, en wat levert het op? Denk ook aan dingen die niet in geld uit te drukken zijn, zoals de tuin waar je moeder zoveel van houdt, of de buurvrouw die elke dag langskomt.

Neem de tijd

Een goede keuze maak je niet in één gesprek. Laat je ouder rustig nadenken, misschien eens kijken bij een seniorenwoning in de buurt, of praten met iemand die al verhuisd is. Spreek af wanneer jullie er opnieuw over praten. Zo begint het gesprek niet pas als er haast is.

Wat de gemeente kan betekenen

Voor je een besluit neemt, is het goed om te weten wat er mogelijk is. Via de Wmo kan de gemeente helpen met aanpassingen in huis, zoals een traplift, een douchestoel of een verhoogd toilet. Soms is er ook hulp bij het huishouden. Dat kan net het verschil maken tussen blijven en verhuizen. Hoe je zo'n aanvraag doet, lees je in Wmo aanvragen voor je ouder.

Twijfel je nog hoe het huis er eigenlijk voor staat? Loop dan eerst samen de wooncheck door. Kamer voor kamer zie je waar het knelt, en wat met kleine aanpassingen op te lossen is.

Soms blijkt na zo'n ronde dat aanpassen prima kan. Soms juist niet. Beide uitkomsten zijn goed, zolang je ouder zich gehoord voelt in de keuze.

Als jullie kiezen voor verhuizen

Dan begint een nieuw hoofdstuk. In het artikel Seniorenverhuizing voorbereiden lees je hoe je dat stap voor stap aanpakt. Met de Verhuisplanner houd je alles bij op één plek: de keuzes, de spullen, de taken in de familie en de verhuisdag.

Bekijk de Verhuisplanner

Meer informatie
Veilig thuis wonen Redactie Veilig thuis wonen Redactie

Badkamer veiliger maken zonder te verbouwen

Met een antislipmat, beugels, een douchestoel of toiletverhoger wordt de badkamer van je ouders veiliger. Plus: wat je kunt lenen of aanvragen.

De badkamer is voor veel ouderen de spannendste plek in huis. Een natte vloer, een hoge badrand, nergens iets om je aan vast te houden. Je moeder zegt misschien niets, maar douchet minder vaak. Of je vader houdt zich vast aan het handdoekrek. Gelukkig kun je met een paar eenvoudige hulpmiddelen al veel veiliger maken, zonder meteen te verbouwen.

Begin bij de vloer

Een antislipmat in de douche en een mat met antislip onderkant ervoor maken al verschil. Haal losse badmatjes zonder antislip weg. Zorg dat er goed licht is, ook 's nachts, met een nachtlampje met sensor op weg naar badkamer en toilet.

Houvast met beugels

Wandbeugels bij de douche en naast het toilet geven houvast bij het opstaan, draaien en instappen. Een handdoekrek of de wastafel is daar niet voor gemaakt en kan losschieten. Er zijn beugels om vast te schroeven en beugels met zuignappen. Zuignapbeugels zijn makkelijk, maar houden alleen op gladde tegels en moeten steeds gecontroleerd worden. Voor echte steun is een vastgeschroefde beugel betrouwbaarder.

Zittend douchen

Lang staan in de douche is vermoeiend en wankel. Een douchekruk of douchestoel maakt zittend douchen mogelijk. Een stoel met rugleuning en armleuningen geeft meer steun dan een kruk. Let op de hoogte, verstelbare poten en of de stoel past in de douchebak.

Het toilet

Is de toiletpot laag, dan kost opstaan veel kracht. Een toiletverhoger zet je op de pot en maakt hem een paar centimeter hoger. Combineer hem met een beugel ernaast voor extra steun.

Bad of douche?

In en uit bad stappen is lastig. Een badplank of badzitje helpt, maar voor veel ouders is douchen veiliger. Moet er echt iets verbouwd worden, zoals een inloopdouche, kijk dan eerst naar de mogelijkheden via de gemeente.

Eerst lenen of aanvragen

Heeft je ouder een hulpmiddel maar even nodig, bijvoorbeeld na een ziekenhuisopname? Dan kun je veel spullen tijdelijk lenen bij een uitleenpunt of thuiszorgwinkel. Is het voor langere tijd, dan kun je bij de gemeente aankloppen via de Wmo, bijvoorbeeld voor een douchestoel of aanpassingen in huis. Vraag ook bij de zorgverzekeraar wat je ouder vergoed krijgt, want dat verschilt per polis. Een ergotherapeut kan adviseren welk hulpmiddel echt past.

Voor kleine dingen zoals een antislipmat of een nachtlampje is kopen meestal het eenvoudigst.

Kleine hulpmiddelen die veel schelen

Vaak zit de winst niet in een nieuwe badkamer, maar in een paar slimme spullen. Een douchestoel zorgt dat je ouder niet meer hoeft te balanceren op een natte vloer. Een toiletverhoger maakt opstaan een stuk lichter, zeker met een beugel ernaast om je aan op te trekken. En een nachtlampje op de gang voorkomt dat iemand 's nachts in het donker de weg zoekt.

Welke douchestoel past, hangt af van de ruimte en van hoe stabiel je ouder nog staat. Daar hebben we een aparte keuzehulp voor de douchestoel voor gemaakt. Voor het toilet lees je in toiletverhoger en beugels kiezen waar je op let. Wil je alles naast elkaar zien, kijk dan bij de hulpmiddelen.

Probeer het samen uit voordat je iets vastschroeft. Laat je ouder er een paar dagen mee werken en vraag wat prettig voelt. Wat in de winkel handig lijkt, blijkt thuis soms net niet te passen.

Meer informatie